Wiatrak i wieża widokowa w Różance

Wiatrak w Różance i jego historia

Zabytkowy młyn wiatrowy w Różance pochodzi z lat 40. XX wieku. Według lokalnych informacji wzniósł go w 1947 roku Władysław Szaro ojciec obecnego właściciela, na miejscu starszego młyna, który stał kiedyś na tym wzgórzu. Niektóre źródła podają rok 1946, ale przyjmuje się, że budowa miała miejsce tuż po II wojnie światowej. Wiatrak, typowy dla ówczesnej kultury rolniczej Podkarpacia, służył do mielenia zboża, a jego właściciel sam wykonał i zamontował drewniany mechanizm młyński i kamienne żarna. Konstrukcja ma wysokość około 3,5 metra, a średnica śmigieł wynosi 5 metrów, co pozwalało kiedyś na efektywną pracę przy młoceniu ziarna. Budowany tuż po wojnie młyn wiatrowy był jednym z wielu podobnych obiektów na pogórzach strzyżowskich, lecz jako jedyny przetrwał do dziś i zachował się w doskonałym stanie jako jedyny z kilkudziesięciu podobnych w okolicy. Dzięki temu wiatrak jest dziś ważnym świadkiem historii regionu i rzadkim przykładem tradycyjnej budowli młynarskiej w tej części Podkarpacia.

Stan obecny wiatraka

Młyn został wyremontowany pod koniec XX wieku, w 1998 r. konstrukcję oszalowano, pokryto dach blachą i wymieniono żarna oraz śmigła na nowe. Dzięki tym pracom wiatrak zachował pierwotny charakter: wciąż posiada oryginalne, kamienne żarna, drewniane koła i inne elementy mechanizmu. Dziś nie służy już do mielenia, lecz pełni funkcję obiektu zabytkowego i lokalnej atrakcji turystycznej. Wnętrze wiatraka udostępniane jest odwiedzającym, a obecny właściciel, pan Tadeusz Szaro, chętnie oprowadza gości i opowiada wiele ciekawostek związanych z młynem. Dzięki temu zwiedzający mają nie tylko okazję zobaczyć tradycyjną technikę młynarską, ale też usłyszeć historie z życia mieszkańców Różanki. Wiatrak stoi malowniczo na tle pól i lasów. Wzniesiono go na dawnym miejscu innego wiatraka, który według źródeł miał został przeniesiony.

Walory krajobrazowe Różanki

Różanka leży na Pogórzu Strzyżowskim i otoczona jest łagodnymi wzgórzami, polami uprawnymi i niewielkimi lasami. Z miejsca, gdzie stoi wieża widokowa i wiatrak, roztacza się szeroka panorama okolicy. Obejmuje malownicze pola i łany upraw często obsiane np. rzepakiem, a przy dobrej pogodzie sięga nawet po horyzont gór pasma Magury z widokiem na Pogórzy Strzyżowskie i Dynowskie. Cały rejon słynie z sielskich pejzaży i spokojnej atmosfery. W Różance można odpocząć z dala od zgiełku miasta i nacieszyć się prawdziwie wiejskim klimatem np. w trakcie przejażdżki rowerowej przez jej tereny.

Różanka to też dobre miejsce na fotograficzny wypad i odkrycie Podkarpacia z dość unikalnej perspektywy.

Wieża widokowa i lapidarium

W 2019 r. wzniesiono obok wiatraka nowoczesną wieżę widokową o drewniano-stalowej konstrukcji. Projekt zrealizowała gmina Wiśniowa w ramach rozbudowy lokalnej infrastruktury turystycznej. Wieża mierzy 14 metrów wysokości i posiada trzy platformy widokowe, z najwyższą na około 10 metrze nad ziemią. Z wieży można podziwiać pełną panoramę Pogórzy.

W dolnej części konstrukcji mieści się lapidarium, czyli małe muzeum prezentujące zabytkowe przedmioty związane z historią Różanki. Zebrane tu eksponaty m.in. dawne narzędzia rolne dostarczyli okoliczni mieszkańcy i sam pan Szaro, nadając miejscu dodatkowy wymiar edukacyjny. Dzięki temu wieża i wiatrak tworzą wyjątkowy kompleks łączący tradycję z nowoczesnym sposobem poznawania regionu.

Nowa wieża szybko zyskała popularność wśród turystów. Polecana jest jako cel weekendowego wypadu z rodziną lub wycieczki rowerowej. Warto zauważyć, że od wieży widokowej zaczynają się też lokalne szlaki piesze, a obecność dwóch atrakcji tuż obok siebie (wiatraka i wieży) sprawia, że miejsce to wyróżnia się znacząco na mapie Różanki.

Wiatrak w Różance z wieżą widokową na mapie