Rezerwat Prządki im. Henryka Świdzińskiego – tajemniczy rezerwat skalny w Korczynie k. Krosna

Rezerwat Prządki

Rezerwat Prządki utworzony został w 1957 r, a jego powierzchnia to 13,62 ha. Zlokalizowany jest przy drodze między Rzeszowem a Krosnem. Jeszcze jakiś czas temu zarośnięty był lasem i dziką roślinnością. Aktualnie miejsce to zostało w pełni przygotowane do turystycznego ruchu. Stworzono w tym celu parking i wytyczono ścieżki, a w widocznych miejscach postawiono tablice informacyjno-edukacyjne. Zadbany rezerwat dziś zdecydowanie mocniej przyciąga uwagę. Popularna "Perła Południa" - bo tak tez nazywane są Prządki -  wg. szacunków odwiedzana jest przez około 80 000 osób rocznie. 

Formy skalne występujące w Prządkach przybierają kształt wyniosłych maczug, których wysokość przekracza niekiedy 20 metrów. Obecne są też w formach poprzedzielanych szczelinami, bryłowych i płaskich. Skałki na terenie rezerwatu występują w 4 grupach, a do każdej z nich prowadzi wytyczona ścieżka. 

Zobacz też: Kamień Leski - zobacz jadąc w Bieszczady

Poszczególne grupy skał mają nawet swoje własne nazwy: Herszt, Zbój Madej, Prządka-Baba, czy Prządka-Matka. Najwyższa z nich znajduje się w grupie zwanej Prządką-Matką, a jej wysokość wynosi 18 metrów, przy szerokości u podstawy ciągnącej się przez około 30 metrów. 

Rezerwat skalny w Prządkach utworzony został, aby chronić unikatowe formy skalne występujące na tym terenie. Powstanie skał było zapoczątkowane układem pęknięć tektonicznych w piaskowcu, jak również czynnikami związanymi z wietrzeniem fizycznym, czy zamarzającą wodą wewnątrz porowatych skał. Od 2009 roku rezerwat określany jest oficjalnie im. prof. Henryka Świdzińskiego. Profesor był jedną z pierwszych osób, które apelowały o utworzenie rezerwatu sprawującego ochronę nad ostańcami skalnymi w Prządkach. Ponadto była to wybitna postać w świecie geologii. Świdziński specjalizował się w geologii regionalnej Karpat oraz geologii złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. Uznawany jest za jednego z najważniejszych polskich geologów XX wieku.

Na terenie rezerwatu do dyspozycji odwiedzających jest pięć szlaków turystycznych. Pozwalają one na pełną eksplorację tego miejsca.

Zobacz inne: rezerwaty przyrody na Podkarpaciu

Jak dojechać do rezerwatu Prządki?

Rezerwat Prządki leży przy drodze wojewódzkiej nr 991, łączącej Krosno z Rzeszowem, w gminie Korczyna. Z Rzeszowa dojedziecie tu w około 45–50 minut (ok. 46 km), a z Krosna zaledwie 15–20 minut (ok. 12 km).

Współrzędne GPS parkingu: 49.7048° N, 21.7728° E

Przy rezerwacie znajduje się bezpłatny parking na ok. 20 samochodów – w sezonie letnim i weekendy warto przyjechać wcześniej, bo miejsc szybko brakuje.

Do rezerwatu Prządki nie dojedziecie bezpośrednio komunikacją publiczną – najbliższy przystanek PKS znajduje się w Korczynie, skąd do wejścia na szlak trzeba dojść pieszo (ok. 25–30 minut).

Zasady zwiedzania rezerwatu Prządki

- zakaz wchodzenia i wspinania się na skałki,
- zakaz schodzenia ze ścieżek edukacyjnych,
- zakaz rozpalania ognisk i palenia tytoniu,
- zakaz wprowadzania psów bez smyczy,
- na trasę warto założyć wygodne, sportowe obuwie – ścieżka miejscami jest kamienista i korzeniasta.

Nazwa rezerwatu i legenda rodem z Prządków

Nazwa rezerwatu Prządki nie jest przypadkowa. Wywodzi się z legendy o pannach dworskich z zamku, które zostały ukarane za przędzenie lnu w dni świąteczne. Kara miała polegać na zaklęciu ich w olbrzymie głazy.

Zgodnie z danym zwyczajem młode dziewczęta zanim wyszły za mąż własnoręcznie plotły nici na płótno, z którego szyte były później suknie. W dawnych czasach, kiedy na zamku mieszkała matka z dwiema córkami szykującymi się do ślubu, obie zgodnie z panującym zwyczajem kręciły nić, której ciągle było mało i mało. Dlatego, aby zdążyć do zbliżającego się wielkimi krokami ślubu, postanowiły że będą pleść nawet w niedziele. Tym sposobem zamiast pojawić się na niedzielnej mszy św. w zamkowej kaplicy, siostry zacięcie pracowały. Gdy dowiedziała się o tym ich matka, wyklęła je słowami: "obyście skamieniały zanim pójdziecie do tego ślubu!" I tak też się stało, a wraz z córkami skamieniała też matka. I dzięki temu możemy teraz odwiedzać wspaniały rezerwat, pełen unikalnych skałek tworzących większe grupy skał.

Rezerwat Prządki - informacje praktyczne

• wstęp do rezerwatu jest bezpłatny tak samo jak parking, jednak parking przy rezerwacie jest niewielki (na ok. 20 samochodów)
• na pobyt w rezerwacie warto sobie zarezerwować 1,5 godz., dokładne oglądanie skałek plus fotografowanie może zająć nieco dłużej
• będąc w rezerwacie Prządki, warto zajrzeć do zamku Kamieniec, można iść czarnym szlakiem (ok. 30 min pieszo) lub podjechać samochodem
• wstęp do zamku jest już płatny

Co odwiedzić będąc w Prządkach?

Miejscem jakie zdecydowanie warto odwiedzić będąc w rezerwacie Prządki, jest położony na granicy Korczyny i Odrzykonia - Zamek Kamieniec. Dzieli go tylko niecały kilometr, który z łatwością pokonacie czarnym szlakiem biegnącym przez las. 

Jeśli spodobały Wam się skalne formy w Prządkach, warto odwiedzić też inne podobne miejsca: Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach koło Tarnowa. Miłośnicy skalnych labiryntów powinni też zaplanować wycieczkę do Skalnego Miasta Adrspach tuż za polską granicą w Czechach.

Wyjątkowość piaskowca ciężkowickiego

Skały w rezerwacie Prządki mają zróżnicowaną odporność na wietrzenie, można to zauważyć po charakterystycznych zagłębieniach i powierzchniach gąbczastych. Tworzą je w większości miękkie łupki eoceńskie i gruboziarnisty piaskowiec ciężkowicki. Pod wpływem erozji na przestrzeni lat przybrał na tyle nietypowe kształty, że stworzone z niego skały są dziś główną atrakcją rezerwatu. Skały te pochodzą z epoki dolnego eocenu, tak więc ich wiek szacowany jest na 40 do 56 mln lat.