Baranów Sandomierski: atrakcje turystyczne i ciekawe miejsca. Sprawdź co zwiedzić
Baranów Sandomierski to urokliwe miasteczko w województwie podkarpackim, słynące z pięknego, renesansowego zamku, nazywanego „małym Wawelem”. Choć niewielkie, przyciąga turystów swoim bogatym dziedzictwem historycznym i malowniczym otoczeniem. W artykule przyjrzymy się historii i atrakcjom tego miasta.
fot. rzeszowpodkarpackie.com ⁄ materiały własne
Gdzie znajduje się Baranów Sandomierski?
Baranów Sandomierski to miasto należące do prowincji Podkarpacie Północne. Położone w Kotlinie Sandomierskiej graniczy przez Wisłę z województwem świętokrzyskim i umiejscowione ok. 5 km na południowy zachód od Tarnobrzega. Dodatkowo przez Baranów płynie Babulówka, stanowiąca prawy dopływ Wisły.
Ciekawostka:
Nazwa Baranów zgodnie z legendą pochodzi od przezwiska miejscowego dzierżawcy sąsiedniej wsi. Był on nazywany baranem, dlatego że ubierał często kożuch z barana.
Co warto zobaczyć w Baranowie Sandomierskim? - Główne atrakcje
Baranów Sandomierski nie jest typowo turystycznym miastem. Jednak jak wszędzie znaleźć tu można kilka naprawdę fajnych miejsc, które warto odwiedzić będąc w okolicy.
Zobacz: Atrakcje Podkarpacia - 15 głównych atrakcji na Podkarpaciu, które warto zobaczyć
Rynek w Baranowie Sandomierskim
Rynek położony jest na prostokątnym placu w centrum miasta. Niewielki, spokojny, z roślinnością i zacisznym miejscem gdzie można odpocząć. Charakterystycznymi elementami tutejszego Rynku są:
- Ławka Niepodległości - multimedialny projekt upamiętniający 100 rocznicę odzyskania niepodległości
- Serce Lasowiackie - zgodnie z legendą pocałunek obok Serca Lasowiackiego skutkuje wieczną miłością i gorącym uczuciem do osoby, której się go podaruje.
- Pomnik orła piastowskiego - jego celem jest przypominanie o nadanie Baranowi Sandomierskiemu praw miejskich przez króla Kazimierza Wielkiego w 1354 roku.
Zamek w Baranowie Sandomierskim
Baranowski zamek to z całą pewnością najpopularniejsza atrakcja tego miasta. Nazywany perłą architektury renesansu wzniesiony został na wzór zamku królewskiego w Krakowie pod koniec XVI wieku w miejscu gdzie znajdował się dawniej rycerski dwór obronny.
Wstęp do zamku jak i do ogrodu jest płatny - ceny raczej nie należą do najniższych w porównaniu z innymi zamkami.
Będąc w zamku warto zwrócić uwagę na piękny dziedziniec z krużgankami, do których prowadzą schody wachlarzowe z początku XVII wieku. A także komnaty zamkowe tj. Galeria Tylmanowska i Sala Portretowa. Wartością dodana jest też fakt, zdobienia wnętrz wykonywali tacy artyści jak Jan Chrzciciel Falconi oraz Tylman z Gameren. Swój udział w zdobienie wnętrza zamku miał też Jacek Malczewski. Wykonał on wyjątkowy tryptyk do ołtarza pt.: "Matka Boska Niepokalana".
Zamek na przestrzeni lat był w posiadaniu rodziny Baranowskich (wówczas był to dwór rycerski, zamek wzniesiono później), rodziny Kurozwęckich, rodu Górków, Leszczyńskich, Wiśniowieckich, Lubomirskich, Krasickich i innych.
Zbrojownia rycerska
Zbrojownia na zamku w Baranowie Sandomierskim to stała, multimedialnie zaaranżowana ekspozycja uzbrojenia i mundurów, przygotowana tak, by łączyć rzetelne informacje historyczne z atrakcyjną oprawą wizualną i inscenizacjami. W podziemiach i salach zbrojowni zaprezentowano ponad trzydzieści manekinów odtworzonych w strojach i rynsztunku różnych epok oraz stanowiska artyleryjskie - m.in. odnoszące się do wydarzeń z okresu „Potopu”, co pozwala zobaczyć broń i wyposażenie zarówno średniowieczne, jak i wczesno-nowożytne.
Ekspozycja obejmuje repliki zbroi, hełmów, mieczy i halabard oraz mundury, a część wystawy została zilustrowana scenkami historycznymi, które ułatwiają zrozumienie funkcji poszczególnych typów uzbrojenia. Zbrojownia jest też wykorzystywana jako przestrzeń edukacyjna. Odbywają się tu „żywe lekcje historii” i oprowadzania z przewodnikiem skierowane do szkół i grup zorganizowanych, dzięki czemu prezentacja służy popularyzacji wiedzy o wojskowości i życiu codziennym żołnierzy dawnych epok.
Plac zabaw i wieża widokowa
Niedaleko zamku, obok rzeki Babukówki znajdziemy interesujący plac zabaw. Atrakcjami tego miejsca są: ścianka wspinaczkowa, zjeżdżalnie, karuzela, piaskownica, dwumetrowa smoczyca i huśtawki. W związku z tym że baranowski zamek nazywany jest Małym Wawelem, smok w okolicach zamku ma nawiązywać do tego ziejącego ogniem z Krakowa.
Kawałek dalej mieści się dość charakterystyczny obiekt w postaci pomostu i wieży widokowej. Obejrzycie stąd całą okolicę.
Nadwiślański szlak rowerowy
Przez Baranów Sandomierski wiedzie nadwiślański szlak rowerowy. Poniższy przebieg szlaku łączy zamek z kopcem w Dymitrowie Dużym. Po drodze przejeżdżamy przez małpi gaj, tereny nadwiślańskie oraz obok kompleksu Trzy Stawy.
Przeprawa promowa
Przeprawa promowa w Baranowie Sandomierskim to niewielki, ale istotny element regionalnej sieci komunikacji rzecznej. Sezonowo łączy brzegi Wisły i stanowi wygodny skrót oraz punkt startowy dla wycieczek pieszych i rowerowych po okolicy, wpisany w lokalne trasy turystyczne.
Technicznie to prosty prom i slipy, które dobrze pokazują tradycyjne rozwiązania przepraw rzecznych, dlatego miejsce ma także walor edukacyjny dla osób zainteresowanych historią żeglugi śródlądowej. Przeprawy tego typu zwykle kursują sezonowo wiosną i latem i mają rozkłady zależne od operatora. W praktyce godziny i dni kursowania bywają różne w poszczególnych latach, a rejsy mogą być zawieszone przy wysokim stanie wody lub złej pogodzie.
Przed planowaną wizytą warto sprawdzić komunikaty gminy Baranów Sandomierski lub lokalne ogłoszenia (informacje o wydarzeniach i przeprawach publikowane są często na stronie urzędu i w lokalnych mediach).
Baranów Sandomierski atrakcje w okolicy
Kopiec w Dymitrowie Dużym
Wysoki na 10 m kopiec w Dymitrowie Dużym znajduje się zaledwie 4 km od Rynku w Baranowie. Jest to dobry punkt widokowy, dlatego jeśli lubicie oglądać panoramy ze wzniesień nad miastem, będzie to ciekawy punkt wycieczki. Można go też włączyć do wycieczki rowerowej po okolicach Baranowa.
Stawy Krasiczyńskie i Puszcza Sandomierska
Stawy Krasiczyńskie to obszar stawów zajmujący powierzchnię 152,13 ha. Kompleks znajduje się w miejscowości Durdy i jest to teren Puszczy Sandomierskiej, gdzie spotykają się rzeki Wisła i San. Część tego obszaru jest objęta programem Natura 2000, który ma na celu ochronę przyrody.
W przeszłości, na przełomie XIX i XX wieku, gospodarka rybacka rozwinęła się na tym terenie, a głównymi działającymi rodzinami były rodziny Dolańskich i Tarnowskich.
Teren hodowli stawowej przyciąga ponad 170 gatunków ptaków, wielu z nich to rzadkie gatunki. Można tam spotkać takie ptaki jak kraska, bocian czarny, orzeł bielik, orzeł przedni, czapla purpurowa, czapla siwa oraz perkoz.
Rozmawiając o Baranowie Sandomierskim nie można by nie wspomnieć o Sandomierzu, mieście wypełnionym wieloma atrakcjami. Do najważniejszych z nich zaliczamy:
- Bazylikę Katedralną - gotycka budowla z XIV wieku
- Podziemną Trasę Turystyczną - dawne piwnice i składy kupieckie, dł. prawie 0,5 km
- Ratusz - piękny renesansowy jeden z najpiękniejszych w Polsce, wybudowany w XIV wieku jako wieża
- Brama Opatowska - jedna z czterech bram Sandomierza, wzniesiona w okresie XIV - XVI w. Obok zabytkowej bramy malowniczy deptak.
Najbardziej znaną atrakcją Tarnobrzega jest oczywiście Jezioro Tarnobrzeskie. Jednak warto sobie zdawać sprawę, że Tarnobrzeg to przede wszystkim miasto siarki, gdyż przez wiele lat wydobywano właśnie ten surowiec. Dziś na dawnym wyrobisku pokopalnianym jest już piękny zalew, a maszyny i sprzęt wydobywczy oglądać możemy w Muzeum Siarki. W Tarnobrzegu znajdziemy też zabytkową Kolekcję Dzikowską w Muzeum Historycznym Miasta Tarnobrzega i nie tylko.
Kilka słów podsumowania o Baranowie Sandomierskim
Turystyka w Baranowie Sandomierskim skupiona jest głównie wokół zamku, na którym zamówimy nocleg, urządzimy wesele jak i zwiedzimy jego wnętrza czy ogród.
Dla wielbicieli zamków polecamy jego odwiedziny podczas przejazdu np. do Sandomierza. Będzie wówczas świetnym uzupełnieniem wycieczki. Ostatecznie w ciągu jednego dnia jesteśmy w stanie zwiedzić wszystkie najważniejsze miejsca na mapie Baranowa Sandomierskiego.