Tarnobrzeg: atrakcje turystyczne - Sprawdź co zwiedzać w mieście siarki

Tarnobrzeski Rynek

Dzisiejszy Rynek Tarnobrzega różni się znacząco od tego, który był tu przed I wojną światową. Wtedy było to miejsce handlu i jarmarków, a na Placu Bartosza Głowackiego - jak na rynku z prawdziwego zdarzenia - mieścił się ratusz, pręgierz, a nawet i areszt. 

Dlaczego dziś tarnobrzeski rynek nie ma swojego ratusza? Budynek ratusza wraz z całą drewnianą zabudową spłonął podczas I wojny światowej i do teraz nie zabrano się za jego odbudowę. Jak podaje strona Urzędu Miasta Tarnobrzega - brakło chęci i funduszy, aby to zrobić.

Zatem co zastaniemy na rynku?

• Pomnik Bartosza Głowackiego - bohatera insurekcji kościuszkowskiej. Monument znajduje się na tarnobrzeskim rynku i stanowi ważny punkt historyczny oraz kulturalny miasta. Bartosz Głowacki to chłop pochodzący z pobliskiego Rzędowa, zasłynął podczas bitwy pod Racławicami w 1794 roku, gdy odwagą i sprytem unieszkodliwił rosyjską armatę, co przyniosło mu uznanie samego Tadeusza Kościuszki. Pomnik ten upamiętnia jego postać jako symbol odwagi, patriotyzmu i siły ludu. Został odsłonięty w 1904 roku z inicjatywy lokalnej społeczności i do dziś jest miejscem uroczystości państwowych oraz lokalnych wydarzeń. Rzeźba przedstawia Bartosza w dynamicznej pozie, z czapką na głowie i szablą w dłoni, co podkreśla jego waleczny charakter.
• Fontannę w kształcie róży - Na tarnobrzeskim rynku uwagę przyciąga efektowna fontanna w kształcie róży, która stała się jednym z najnowszych symboli miasta. Jej forma nawiązuje do herbu Tarnobrzega, w którym róża od wieków stanowi ważny element. Fontanna szczególnie efektownie prezentuje się po zmroku, gdy podświetlana jest kolorowymi światłami, tworząc nastrojową atmosferę w sercu miasta. To popularne miejsce spotkań mieszkańców i turystów, idealne do chwili odpoczynku podczas spaceru po rynku.
• Ławki i drzewa
• Ogródki piwne i restauracje

Rynek w Tarnobrzegu to wielki plac otoczony dość niską zabudową, w której znajdziemy zarówno całkiem nowe jak i starsze budowle. Zdecydowanie nie jest to rynek należący do czołówki architektury polskiej ani nawet podkarpackiej. Natomiast plusem jest duża przestrzeń i możliwość znalezienia ustronnego "miejsca dla siebie".

Pałac Tarnowskich w Dzikowie

Pałac Tarnowskich w Dzikowie (dzielnica Tarnobrzega) to rezydencja należąca niegdyś do rodu Tarnowskich. Wzniesiona w XV wieku, a rozbudowywana w wiekach XVII i XVIII, stanowi dziś jeden z najważniejszych ośrodków kolekcjonerskich i muzealniczych w Polsce. 

Do najcenniejszych zbiorów muzeum przed pożarem w 1927 roku należała zgromadzona przez Tarnowskich Kolekcja Dzikowska, w skład której wchodziły:

• galeria malarstwa europejskiego (XVI - XVIII wiek)
• archiwum rodowe i biblioteka starodruków
• ważne pamiątki po ważnych polskich postaciach tj. księciu Józefie Poniatowskim, hetmanie Janie Tarnowskim, cesarzu Napoleonie Bonapartem
• obrazy Rembrandta, Sustermansa, Van Dycka
• rękopis "Pana Tadeusza"

Na co aktualnie można liczyć odwiedzając zamek w Tarnobrzegu? Niestety wiele cennych zbiorów zostało doszczętnie strawionych przez pożar. To co udało się zachować to:

• rękopis "Zemsty" Aleksandra Fredry
• dzieła artystów holenderskich: Rembrandta van Rijna, Thomasa van Wijcka, Antona van Dycka
• malarstwo artystów polskich: Jana Matejki, Jacka Malczewskiego, Wojciecha i Juliusza Kossaków i innych
• rzadkie rękopisy 

Zabytkowy pałac znajduje się w parku krajobrazowym razem z budynkami wozowni i ujeżdżalni. Całość tworzy swego rodzaju założenie pałacowo-parkowe. W piwnicach pałacu zapoznamy się z jego historią, zobaczymy zrekonstruowane pokoje historyczne oraz pokój myśliwski, salonik i galerię obrazów.

Neogotycki Pałac Myśliwski w Mokrzyszowie

Neogotycki Pałac Myśliwski w Mokrzyszowie to wyjątkowy przykład XIX-wiecznej architektury romantycznej. Jego budowa rozpoczęła się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy Schindlera, a później przeszedł w ręce berlińskiej spółki Fraucke, by ostatecznie w 1905 roku stać się własnością Zofii Tarnowskiej z rodu Potockich. Pałac zachował oryginalne neogotyckie detale, zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz budynku, w tym piękną klatkę schodową z modrzewiowymi schodami oraz zabytkową stolarkę drzwiową. W jego otoczeniu znajdują się pozostałości historycznego założenia parkowego oraz dawne zabudowania folwarczne. Dziś pałac pełni funkcję siedziby Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli, jednak wciąż można podziwiać jego wyjątkowy charakter i architektoniczne detale, które przenoszą odwiedzających w epokę neogotyckiego romantyzmu.

Muzeum Polskiego Przemysłu Siarkowego

Muzeum Siarki, to oddział Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega. Jego siedzibą jest dziewiętnastowieczny Spichlerz Dworski. Muzeum przedstawia historię przemysłu siarkowego w Tarnobrzegu i całej Polsce. Na wystawach stałych poznamy górnicze tradycje wraz z historią wydobycia siarki od średniowiecza po okres współczesny.

Kolejna z wystaw prezentuje dzieje tarnobrzeskich kopalń i metody jakimi pozyskiwały siarkę. Dodatkowo można zobaczyć bryły siarki pozyskane z tutejszych kopalń oraz maszyny, które kiedyś służyły do wydobywania i przetwórstwa siarki w Machowie - największej odkrywkowej kopalni siarki w kraju.

Turystyczna "Ścieżka Siarkowa"

Jeśli chcecie odkryć unikalną historię Tarnobrzega i przy okazji pospacerować ciekawymi trasami, koniecznie wybierzcie się na „Ścieżkę Siarkową”. To niezwykła podróż przez miejsca związane z przemysłem siarkowym, który przez dziesięciolecia napędzał rozwój miasta. Trasa podzielona jest na trzy szlaki: żółty (8,9 km), który prowadzi przez centrum i pozwala poznać miejską historię siarki, czerwony (3,4 km) biegnący do Mokrzyszowa – miejsca odkrycia złóż, oraz zielony (ponad 11 km), który prowadzi na malownicze tereny wokół dawnych kopalni. Każdy punkt na trasie ma tabliczki z kodami QR, więc wystarczy zeskanować je telefonem, by zgłębić więcej ciekawostek. To świetna opcja dla miłośników historii, jak i tych, którzy po prostu lubią aktywnie spędzać czas i odkrywać mniej oczywiste zakątki miasta.

Jezioro Tarnobrzeskie

Zbiornik wodny założony jako zalew Machowski na dawnym wyrobisku siarki szczyci się wysoką przejrzystością wody, o którą trudno gdzie indziej. Zalany wodami Wisły już od 2010 roku zapewnia możliwość aktywnego wypoczynku nad wodą. Jego głębokość to 42 metry, a powierzchnia bliska jest wartości 560 hektarów.

Las Zwierzyniecki

Las Zwierzyniecki to cenny kompleks leśny na terenie Tarnobrzega - relikt dawnej Puszczy Sandomierskiej, zarządzany przez Nadleśnictwo Nowa Dęba. W Lesie wytyczono ścieżkę dydaktyczną „Zielony Szlak” (warianty 3,0 km i 4,5 km), która zaczyna się przy ul. Zwierzynieckiej i służy jako trasa spacerowa i edukacyjna dla mieszkańców. Na terenie lasu zidentyfikowano liczne elementy o wartości przyrodniczej m.in. stare drzewostany i pomniki przyrody, dlatego miejsce jest przedmiotem inwentaryzacji przyrodniczych oraz lokalnych działań ochronnych i wydarzeń edukacyjnych. Las pełni dziś rolę „zielonych płuc” miasta: to popularne miejsce spacerów, warsztatów przyrodniczych i niewielkich wycieczek rowerowych dla tarnobrzeżan. Znajdziemy w nim także pole biwakowe z miejscem na ognisko.

Dwór Padewiczów w Nagnajowie

Klasycystyczny dwór Padewiczów w Nagnajowie (historycznej części Tarnobrzega) pochodzi z II połowy XIX w. i był rozbudowywany na przełomie XIX i XX wieku. Jest przykładem parterowego dworku z reprezentacyjnym, kolumnowym portykiem. Obiekt figuruje w rejestrze zabytków i stanowi ceniony element lokalnego dziedzictwa architektonicznego. Obecnie w rękach prywatnych. Otaczający park i usytuowanie niedaleko Wisły dodają mu malowniczego charakteru.

Atrakcje sakralne Tarnobrzega

• Sanktuarium Matki Bożej Dzikowskiej i Klasztor Dominikanów - XVII / XVIII wiek - jednak początków historii tego miejsca można upatrywać już w XVI wieku, gdy niezwykły obraz Świętej Rodziny, pochodzący z Flandrii, trafił do zamku Tarnowskich. Z czasem zaczęto przypisywać mu cudowne właściwości – modlitwy przed nim miały przynosić uzdrowienia i łaski. Gdy w 1675 roku biskup krakowski Andrzej Trzebicki oficjalnie uznał go za cudowny, Tarnowscy postanowili wybudować dla niego godniejsze miejsce niż zamkowa kaplica. Tak powstał pierwszy, drewniany kościół, który szybko okazał się zbyt mały. W 1706 roku wybudowano świątynię murowaną, która przez kolejne dziesięciolecia była rozbudowywana i upiększana. Obraz doczekał się trzykrotnej koronacji. Ostatnia miała miejsce w 1976 roku. Przeprowadzili ją prymas Stefan Wyszyński i kardynał Karol Wojtyła. Wnętrze sanktuarium zachwyca nie tylko głównym ołtarzem, ale i licznymi epitafiami. Świątynia od końca XVII wieku była też miejscem pochówku członków rodu Tarnowskich. Dziś to nie tylko jeden z duchowych symboli miasta, ale także pierwszy przystanek Tarnobrzeskiej Drogi św. Jakuba.
• Kościół św. Marii Magdaleny w Miechocinie - XV wiek - to prawdziwa perełka gotyckiej architektury i jeden z najstarszych zabytków Tarnobrzega. Jego historia sięga XII wieku, gdy na tych terenach powstała parafia za czasów księcia Henryka Sandomierskiego. Sam kościół, choć na przestrzeni wieków był rozbudowywany, wciąż zachował elementy gotyckie – szczególnie piękne XIV-wieczne sklepienie żebrowe w prezbiterium. Prostokątna nawa, dobudowana w XVIII wieku głównie dzięki funduszom rodziny Tarnowskich, tworzy harmonijne połączenie z pierwotną, średniowieczną częścią świątyni. Kościół przez wieki pełnił kluczową rolę w życiu religijnym regionu – aż do 1922 roku do jego parafii należało miasto Tarnobrzeg. Świątynia znajduje się na osiedlu Miechocin przy ulicy Mickiewicza.
• Zespół Klasztorny Dominikanek w Wielowsi to XIX-wieczny kompleks sakralny obejmujący klasztor, kaplicę oraz kościół św. Gertrudy i św. Michała. Przy klasztorze znajduje się grób Matki Kolumby Białeckiej, założycielki zgromadzenia i służebnicy bożej. Miejsce to nadal pełni funkcje religijne i jest celem pielgrzymek.
• Tarnobrzeska synagoga, pochodząca z przełomu XIX i XX wieku, jest jednym z najcenniejszych zabytków żydowskiego dziedzictwa w regionie. Budowla, utrzymana w stylu neoromańskim z elementami neogotyku, pełni dziś funkcję muzealną i kulturalną. W jej wnętrzu można zobaczyć ekspozycje poświęcone historii tarnobrzeskich Żydów oraz pamiątki związane z dawnym życiem społeczności, która przez stulecia współtworzyła historię miasta.
• Kościół M.B. Nieustającej Pomocy na Serbinowie - W głównym ołtarzu kościoła pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy na Serbinowie wkomponowano aż 17 relikwii świętych i błogosławionych - m.in. św. Jana Pawła II, św. Faustyny Kowalskiej, św. o. Pio, bł. Jerzego Popiełuszki, św. Matki Teresy z Kalkuty, św. Brata Alberta oraz bł. Jana Beyzyma.  
• Cmentarz żydowski - w źródłach lokalnych często podaje się rok utworzenia 1930, choć niektóre opracowania wskazują na starsze początki nekropolii związane z lokalną społecznością żydowską. Podczas II wojny światowej kirkut został zdewastowany. Dziś zachowały się nieliczne macewy i ohel (odbudowany w 1966 r.), w którym spoczywają cadykowie dynastii Dzików (m.in. Eliezer Horowic z Dzikowa i jego następcy). Obecnie figuruje w gminnej ewidencji zabytków.

 

Atrakcje dla dzieci i młodzieży

Czy Tarnobrzeg posiada atrakcje dla dzieci i młodzieży? Atrakcji tego typu należałoby wyszukiwać nad Jeziorem Tarnobrzeskim. Odpowiedni dla dzieci może być dmuchany plac zabaw na wodzie - Waterfall, a młodzieży z pewnością do gustu przypadnie sporej długości tyrolka. Więcej na jej temat pisaliśmy w artykule: Tyrolka w Tarnobrzegu - czy najdłuższa w Polsce?

Atrakcje w pobliżu Tarnobrzega

• Baranów Sandomierski
• Sandomierz
• Muzeum Centralnego Okręgu Przemysłowego w Stalowej Woli
• Klimontów
• Ujazd
• Koprzywnica