Jezioro Uściwierz – jezioro na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim: kąpielisko, ryby, wędkowanie

Jezioro Uściwierz – gdzie leży i jak duże jest to jezioro

Uściwierz leży w południowo-wschodniej Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, dokładnie na granicy dwóch gmin – Cyców (od strony wsi Wólka Nadrybska) i Ludwin (od strony wsi Kaniwola). To lokalizacja, którą warto zapamiętać, bo w praktyce oznacza dwa różne punkty dojazdu do jeziora, w zależności od tego, z której strony planujesz przyjechać. Zbiornik leży na wysokości około 170 m n.p.m., w sercu Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, tuż przy granicy otuliny Poleskiego Parku Narodowego – i to sąsiedztwo naprawdę widać w krajobrazie, o czym więcej za chwilę.

Pod względem wielkości Uściwierz to prawdziwy rekordzista regionu – jest największym naturalnym jeziorem całej Równiny Łęczyńsko-Włodawskiej. Ma około 2,4 km długości, 1,8 km szerokości i maksymalnie 6,6 m głębokości. Jeśli chodzi o powierzchnię, w różnych źródłach spotkamy nieco inne liczby – dane gminy Cyców i najczęściej cytowana wartość to 284 ha, podczas gdy część portali wędkarskich, opierając się na danych PZW dotyczących samego łowiska, podaje około 267 ha. Ta rozbieżność wynika najpewniej z tego, że nie cała powierzchnia zbiornika administracyjnie należy do jednej gminy – z całości aż 229 ha (w tym 205 ha samej wody) leży w granicach gminy Cyców, reszta to już teren gminy Ludwin. Mimo umiarkowanej głębokości jezioro mieści około 9 milionów metrów sześciennych wody, co plasuje je w ścisłej czołówce pod względem pojemności wśród zbiorników całego regionu.

Warto też znać jeden szczegół, który tłumaczy charakter tego miejsca: Uściwierz to jezioro krasowe i bezodpływowe – nie ma naturalnego odpływu wody. Jednocześnie funkcjonuje jako element systemu Kanału Wieprz-Krzna, co oznacza, że poziom wody bywa tu regulowany w ramach większej sieci melioracyjnej regionu. To połączenie „dzikiego” pochodzenia z „technicznym” zarządzaniem wodą jest zresztą typowe dla całego Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego.

Jezioro Uściwierz na mapie

<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d9962.643912436835!2d23.061815187158203!3d51.372528900000006!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x4723b69caa239e9f%3A0x5afb16178b76186!2sJezioro%20U%C5%9Bciewierz!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1786606940340!5m2!1spl!2spl" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin"></iframe>

Krajobraz i przyroda nad Jeziorem Uściwierz

To, co odróżnia Uściwierz od wielu innych jezior regionu, widać już na pierwszy rzut oka na mapę satelitarną – szeroki pas trzcin otacza niemal cały akwen, a brzegi są niskie, miejscami bagniste, miejscami piaszczyste. Od zachodu i północy jezioro sąsiaduje z rozległymi, podmokłymi lasami, a całość otaczają torfowiska, na których rośnie sporo cennych, chronionych gatunków roślin. Nie bez powodu Uściwierz bywa nazywany przyrodniczą perłą Pojezierza – to określenie, które w tym przypadku rzeczywiście ma pokrycie w rzeczywistości, a nie jest tylko marketingowym sloganem.

Na wyspie w północnej części jeziora regularnie odpoczywają i żerują duże stada żurawi oraz ptaków z rodziny siewkowatych, a w przybrzeżnych szuwarach jedno z największych w Europie lęgowisk ma tu żółw błotny – gatunek gada objęty w Polsce ścisłą ochroną. To detal, o którym rzadko się mówi, a robi naprawdę duże wrażenie na miłośnikach przyrody. Jeśli interesujesz się obserwacją zwierząt, warto zabrać ze sobą lornetkę – to jedno z tych miejsc na Lubelszczyźnie, gdzie naprawdę można zobaczyć coś więcej niż kaczki przy brzegu. Ta wartość przyrodnicza ma zresztą swoją historię – do 2002 roku jezioro było własnością Państwowego Gospodarstwa Rybackiego i ze względu na lęgowiska ptaków wędkowanie było tu dozwolone dopiero od 15 lipca. Dopiero po przejęciu zbiornika przez Polski Związek Wędkarski i uzgodnieniach z ekologami jezioro udostępniono do połowów przez cały rok.

Kąpielisko nad Jeziorem Uściwierz – czy jest tu gdzie popływać

To pytanie pada najczęściej, więc odpowiadamy od razu: nad Uściwierzem nie znajdziesz oficjalnego, strzeżonego kąpieliska wpisanego do rejestru sanepidu, tak jak ma to miejsce nad sąsiednimi jeziorami Piaseczno czy Rogóźno. Nie oznacza to jednak, że nad wodę w ogóle nie da się wejść. Lokalnym, nieformalnym miejscem do kąpieli jest odcinek brzegu w okolicach Ostrowa Nadrybskiego, od strony gminy Cyców, gdzie prowadzi zjazd do wody i skąd korzystają głównie mieszkańcy okolicznych miejscowości oraz turyści zatrzymujący się w pobliskich kwaterach. Podobne, mniej znane dojścia do wody znajdziesz też od strony Wólki Nadrybskiej.

Musisz jednak liczyć się z tym, że to kąpiel bez ratownika, bez wytyczonego brodzika dla dzieci i bez regularnych, oficjalnych badań jakości wody – jej stan warto ocenić na miejscu, zwłaszcza po dłuższym okresie suszy, kiedy poziom wody w bezodpływowym jeziorze bywa wyraźnie niższy. Dno miejscami jest muliste, a przy samym brzegu gęsto porośnięte trzciną, więc wejście do wody wygodniej zaplanować z jednego z nielicznych drewnianych pomostów niż bezpośrednio z trawiastego brzegu. Jeśli podróżujesz z małymi dziećmi i zależy Ci na strzeżonej plaży z prawdziwego zdarzenia, rozsądniej będzie pojechać nad Piaseczno lub Rogóźno, a Uściwierz zostawić na spokojny spacer, wędkowanie albo obserwację ptaków – więcej o tej różnicy piszemy w dalszej części przewodnika.

Wędkowanie na Jeziorze Uściwierz – zasady i gatunki ryb

Dla wędkarzy Uściwierz to jeden z najbardziej rozpoznawalnych adresów na mapie Lubelszczyzny i śmiało można powiedzieć, że to właśnie ta grupa odwiedzających czuje się tu najlepiej. Łowisko ma charakter leszczowo-sandaczowy, a opiekę nad nim sprawuje Koło PZW Uściwierz w ramach Okręgu PZW w Lublinie. Od przejęcia zbiornika przez związek w 2002 roku jezioro jest intensywnie zarybiane karpiem i sumem, co przełożyło się na jakość łowiska – tutejszy karaś srebrzysty potrafi dorastać nawet do 3,5 kg, a wśród drapieżników dominują sandacze i szczupaki, które osiągają tu wagę 12–16 kg. W wodach żyją też węgorze, płocie i wzdręgi.

Zanim spakujesz sprzęt, pamiętaj o formalnościach: do wędkowania potrzebna jest karta wędkarska (nie dotyczy to osób poniżej 14. roku życia) oraz odpowiednie zezwolenie wydawane przez Okręg PZW w Lublinie, zgodne z aktualnym regulaminem amatorskiego połowu ryb. Młodzież do 16. roku życia nie może łowić w nocy bez opieki osoby dorosłej uprawnionej do wędkowania, a każdy wędkujący ma obowiązek utrzymać w czystości brzeg w promieniu 5 metrów od swojego stanowiska. To standardowe zasady PZW, ale warto je znać zawczasu, żeby uniknąć nieprzyjemnej rozmowy ze strażą rybacką zaraz po przyjeździe.

Co robić nad Jeziorem Uściwierz – aktywności i okoliczne atrakcje

Same okolice jeziora sprzyjają raczej spokojnej turystyce niż intensywnej rozrywce, i naszym zdaniem to właśnie jest największy atut tego miejsca. W pobliżu przebiegają szlaki turystyczne – czerwony, prowadzący z Urszulina do Parczewa, oraz niebieski, łączący Włodawę z Urszulinem – dzięki którym można zaplanować dłuższą pieszą lub rowerową wycieczkę po całym Pojezierzu, a nie tylko wokół samego zbiornika. Skoro wiesz już, jak wygląda sprawa kąpieli, dobrym pomysłem jest potraktowanie Uściwierza jako bazy wypadowej i połączenie pobytu z wizytą nad sąsiednimi jeziorami gminy Ludwin – Piaseczno, Rogóźno, Łukcze czy Bikcze – to zaledwie kilkanaście minut jazdy w różne strony.

Zanim wyruszysz, warto zabrać ze sobą kilka rzeczy, o których łatwo zapomnieć, planując wyjazd znad miasta:

• kartę wędkarską i aktualne zezwolenie PZW, jeśli planujesz łowić,
• repelent na komary oraz ubranie z długim rękawem – bliskość trzcinowisk i bagien daje się we znaki, zwłaszcza wieczorem,
• wygodne, najlepiej gumowe obuwie do wejścia na pomosty i podmokłe fragmenty brzegu,
• lornetkę, jeśli interesuje Cię obserwacja ptaków i żółwi błotnych na wyspie w północnej części jeziora,
• zapas wody i jedzenia – w bezpośrednim sąsiedztwie jeziora nie znajdziesz sklepu ani punktu gastronomicznego, najbliższe zaopatrzenie jest w Cycowie lub Ludwinie.

Jezioro Uściwierz na tle innych jezior Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego

Żeby lepiej zrozumieć, czym Uściwierz różni się od reszty jezior w regionie, warto zestawić je z najbliższymi sąsiadami. To zestawienie dobrze pokazuje, dlaczego jedni przyjadą tu głównie na ryby i ciszę, a inni – szukając plaży na cały dzień – powinni rozejrzeć się kawałek dalej.

Jak widać, Uściwierz wyraźnie odstaje od sąsiadów wielkością i charakterem – to on jest tym „dzikim” punktem na mapie, podczas gdy mniejsze zbiorniki w gminie Ludwin pełnią funkcję typowych kąpielisk.

Czy warto pojechać nad Jezioro Uściwierz? Nasza ocena

Naszym zdaniem Uściwierz to jedno z tych miejsc, które trzeba dobrze dopasować do oczekiwań, żeby wyjazd był udany. Jeśli łowisz ryby, interesujesz się ptakami albo po prostu szukasz miejsca z dala od tłumów, gdzie krajobraz wciąż wygląda tak, jak wyglądał kilkadziesiąt lat temu – trudno o lepszy adres na Lubelszczyźnie. Jeśli natomiast marzysz o dniu na piaszczystej, strzeżonej plaży z lodami w zasięgu ręki, lepiej potraktować Uściwierz jako punkt wypadowy, a na kąpiel wybrać się kilka kilometrów dalej, nad Piaseczno albo Rogóźno. Ta świadomość, zanim spakujesz samochód, to najlepszy sposób, żeby wyjazd nad Jezioro Uściwierz spełnił Twoje oczekiwania, a nie je zawiódł.