Granice i położenie osiedla Pułaskiego
Według diagnozy Biura Rozwoju Miasta Rzeszowa z 2021 r. osiedle Pułaskiego ma powierzchnię 100,05 ha i leży w zachodniej części śródmieścia. Od zachodu i północy ogranicza je pas torów kolejowych, a od wschodu ul. Łukasza Cieplińskiego. Zachodnią krawędzią biegnie linia kolejowa nr 106 Rzeszów–Jasło, przy której, u wylotu ul. ks. Sondeja, stoi zabytkowy zespół stacji Rzeszów Staroniwa.
Os. Pułaskiego graniczy m.in. ze Śródmieściem, osiedlami Dąbrowskiego i Grota-Roweckiego oraz ze Staroniwą. Autorzy miejskiej diagnozy zwracają uwagę, że funkcjonalnie osiedle ciąży ku Śródmieściu i stopniowo staje się jego przedłużeniem. Przez jego teren przechodzą ważne arterie: al. Piłsudskiego z wiaduktem Śląskim, ul. Marszałkowska z wiaduktem Tarnobrzeskim, a także ulice Cieplińskiego, Lisa-Kuli i Dąbrowskiego. Węzłami są rondo Dmowskiego i plac Śreniawitów. Na osiedlu działa też Podmiejski Dworzec Autobusowy, a wzdłuż głównych ulic kursują autobusy, których rozkłady znajdziesz w zakładce MPK Rzeszów.
Historia osiedla Pułaskiego: od folwarku Lubomirskich do falowców
Południowa część osiedla powstała na terenach rezydencjonalnego miasta Lubomirskich, w miejscu dawnego folwarku na podzamczu i stajni. Przebieg fragmentów ulic Jagiellońskiej, Unii Lubelskiej i Lisa-Kuli odpowiada układowi folwarku widocznemu na XIX-wiecznych mapach. Z tamtej epoki zachowały się kościół oo. Reformatów (zwany garnizonowym) z przylegającym Ogrodem Miejskim, dawnym ogrodem klasztornym, oraz dom Piątkowskiego, bibliotekarza Lubomirskich, przy ul. Reformackiej 4. Do najstarszych budynków należy też dworek Skrzyńskich przy ul. Unii Lubelskiej 3, datowany w gminnej ewidencji zabytków na 1830 r.
Pod koniec XIX w. zabudowano ul. ks. Jałowego kamienicami, willami i gmachami szkolnymi. Dawne gimnazjum męskie mieści dziś II LO (Jałowego 22), a gmach dawnego Seminarium Nauczycielskiego należy do Uniwersytetu Rzeszowskiego. Ulicę zamyka kościół pw. Chrystusa Króla, wzniesiony w latach 30. XX w. i wpisany do rejestru zabytków. Z przełomu XIX i XX w. pochodzi też zespół poaustriackich koszar przy ul. Langiewicza i Hoffmanowej. W latach 60. XX w. powstał kompleks sportowy obecnego ROSiR, a w latach 70. park i osiedle bloków przy ul. Pułaskiego.
Zabudowa osiedla Pułaskiego
Falowce przy ul. Pułaskiego
Najbardziej rozpoznawalny element osiedla to trzy jedenastokondygnacyjne bloki z wielkiej płyty z lat 70., nazywane falowcami. Budynki są załamane tak, że otaczają wnętrze o kształcie zbliżonym do trójkąta, zagospodarowane jako park z placami zabaw i popiersiem Kazimierza Pułaskiego. Na zewnątrz tego układu stoją niskie budynki żłobka, przedszkoli, szkoły i pawilon handlowo-usługowy. W diagnozie z 2021 r. zespół zaproponowano do wpisania na listę dóbr kultury współczesnej jako przykład wzorcowego rozwiązania urbanistycznego.
Poza falowcami zabudowę wielorodzinną tworzą trzy jedenastopiętrowe bloki w drugiej linii zabudowy od ul. ks. Jałowego oraz dwa bloki przy ul. Chmaja. Domów jednorodzinnych jest niewiele, m.in. pięć budynków z lat 80. i 90. przy ul. Łokietka.
Kamienice i wille w historycznym centrum
Ul. ks. Jałowego, obsadzona drzewami po obu stronach, zachowała zwartą zabudowę z końca XIX w. W rejestrze zabytków są m.in. kamienice Jałowego 10, 12 i 19 oraz Dworek Karpińskiego przy Jałowego 2. Druga grupa zabytkowych kwartałów leży przy ulicach Jagiellońskiej, Poniatowskiego, Lisa-Kuli, Dąbrowskiego, Reformackiej, Unii Lubelskiej i Langiewicza. Budynki pochodzą tu z różnych okresów: od końca XIX w., przez dwudziestolecie międzywojenne, po lata 50. i 60. XX w.
Urzędy, uczelnia i handel
Według stanu z 2021 r. na osiedlu działają m.in. Urząd Marszałkowski przy ul. Cieplińskiego, budynki Uniwersytetu Rzeszowskiego, Wojewódzki Sąd Administracyjny i delegatura NIK przy ul. Kraszewskiego, Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego przy ul. Poniatowskiego oraz komenda straży pożarnej. Na krańcach ul. Cieplińskiego stoją dwie galerie handlowe: Rzeszów i Grafika. Około 10 ha zajmuje dawny zakład Zelmera przy ul. Hoffmanowej, który po przeniesieniu produkcji do Rogoźnicy był w 2021 r. wynajmowany na magazyny i usługi. Razem z zamkniętym terenem wojskowym tworzy to ok. 13,7 ha niedostępnego obszaru w środku osiedla.
Życie na osiedlu Pułaskiego: szkoły, zieleń i sport
Podstawowe placówki skupiają się przy falowcach, między ulicami Pułaskiego i Hoffmanowej: żłobek nr 8, przedszkola nr 7 i 23 oraz Szkoła Podstawowa nr 31 (ul. Pułaskiego 11). Przy ul. Hoffmanowej 11 działa Szkoła Podstawowa nr 3. Według analizy BRMR za 2020 r. cały obszar osiedla mieści się w zasięgu 1 km od żłobka, przedszkola i szkoły podstawowej. Na miejscu są też szkoły ponadpodstawowe: II LO, Zespół Szkół nr 1 z VI LO, Liceum Sióstr Prezentek i Zespół Szkół Ekonomicznych.
Największym terenem zieleni jest Park Jedności Polonii z Macierzą przy ul. Cieplińskiego, z fontannami, sceną, placami zabaw i siłownią plenerową. Pod parkiem płynie skanalizowana rzeka Mikośka. Drugim dużym parkiem jest zabytkowy Ogród Miejski przy kościele oo. Reformatów, ze stawem i fontanną. Mniejsze tereny zieleni to park między ulicami Unii Lubelskiej i Reformacką, skwer przy ul. ks. Sondeja oraz deptak wzdłuż falowców łączący ul. Mochnackiego z Hoffmanowej. Na osiedlu rośnie 16 pomników przyrody, z czego 12 przy zespole stacji Staroniwa.
Obok parku znajduje się kompleks ROSiR z basenami odkrytymi i krytym oraz kortami tenisowymi, a także miasteczko ruchu drogowego. Więcej o zabytkach i parkach w tej części miasta przeczytasz w przewodniku atrakcje Rzeszowa.
Hałas dotyczy głównie otoczenia ruchliwych ulic. Według diagnozy z 2021 r. normy są przekroczone przy Dąbrowskiego, Lisa-Kuli, Cieplińskiego, Piłsudskiego i Marszałkowskiej, a także przy Pułaskiego i ks. Sondeja. Linia kolejowa praktycznie nie jest uciążliwa akustycznie, z wyjątkiem okolic ul. Borelowskiego.
Planowany wiadukt lub tunel przy ul. Hoffmanowej
Od lat planowane jest bezkolizyjne połączenie ul. Wyspiańskiego, leżącej za torami, z ul. Hoffmanowej. Przewidywał je już miejscowy plan zagospodarowania z 2012 r., a umowę na projekt podpisano w 2022 r. Koncepcja konsultowana w listopadzie 2023 r. zakładała m.in. wiadukt nad torami o długości ok. 256 m oraz przedłużenie ul. ks. Sondeja od ul. Pułaskiego do ul. Łokietka. W konsultacjach wpłynęło 481 wiadomości. Wielu mieszkańców osiedla sprzeciwiało się przebiegowi drogi w pobliżu bloków, szkoły i przedszkoli oraz likwidacji parkingu przy ul. Hoffmanowej. 19 grudnia 2023 r. prezydent miasta spotkał się z mieszkańcami w SP nr 31.
W lutym 2024 r. miasto zapowiedziało analizę wariantu tunelowego. W styczniu 2025 r. wiceprezydent podkreślał, że forma przeprawy (wiadukt lub tunel) i jej lokalizacja (Wyspiańskiego lub Langiewicza) nie są przesądzone. Według stanu na maj 2025 r. prezydent Rzeszowa skłaniał się ku skrzyżowaniu wielopoziomowemu z tunelem pod linią kolejową, droższemu od wiaduktu. Nie znaleźliśmy informacji o ostatecznej decyzji ani terminie budowy, więc inwestycję należy traktować jako plan.
Wróć do wykazu wszystkich dzielnic Rzeszowa.