Gdzie na biegówki i skitoury na Podkarpaciu? Gotowe trasy dla początkujących
Nie musisz jechać w Tatry ani na Słowację, żeby zacząć przygodę z nartami biegowymi czy skiturami. Podkarpacie ma leśne pętle w Bieszczadach, krótkie trasy koło Rymanowa i Krosna oraz łagodne podejścia w Beskidzie Niskim. Zebraliśmy pięć miejsc na pierwsze biegówki, trzy kierunki na pierwsze skitoury, adresy wypożyczalni i czas dojazdu z Rzeszowa.
Zima na Podkarpaciu nie musi oznaczać wyjazdu w Tatry albo na Słowację. Narty biegowe na Podkarpaciu i skitoury mają tu swoje miejsca: od leśnych pętli w Bieszczadach po łagodne grzbiety Beskidu Niskiego. Część z nich dojedziesz z Rzeszowa w półtorej godziny.
To jednak dwie różne aktywności. Biegówki to jazda po przygotowanym śladzie, zwykle przez las, bez dużych przewyższeń. Skitoury polegają na podejściu pod górę na nartach z fokami i zjeździe poza trasą, więc potrzebna jest jeszcze umiejętność oceny terenu i zagrożenia lawinowego.
Biegówki czy skitoury? Zacznij od prostszego
Jeśli nigdy nie stałeś na nartach biegowych, zacznij właśnie od nich. Wystarczy wypożyczony sprzęt i kilka godzin, żeby złapać podstawowy krok. Skitoury zostaw na drugi lub trzeci wyjazd i wybierz się na nie z instruktorem albo przewodnikiem.
Z realiami trzeba się liczyć: koło Rzeszowa i na Pogórzu śnieg bywa kapryśny i często leży zaledwie kilka dni. Stabilniejszy sezon mają Bieszczady, zwłaszcza północne stoki. Przed wyjazdem sprawdź warunki u zarządcy trasy.
Gdzie na narty biegowe na Podkarpaciu? Pięć miejsc na pierwszy raz
Pytanie, które zadaje sobie większość rzeszowian: gdzie na biegówki koło Rzeszowa? Najbliżej są krótkie pętle w Puławach pod Rymanowem i w Czarnorzekach koło Krosna. Trasy biegowe w Bieszczadach to już kilka godzin w aucie, ale za to z ratrakiem i śniegiem, który trzyma dłużej.
Ustjanowa Górna: sportowa trasa pod Żukowem
Na północnym stoku Żukowa śnieg zalega długo, dlatego właśnie tu wytyczono trasy, na których rozgrywa się zawody ogólnopolskie. Trasa wyczynowa ma 5 km i 6 m szerokości, a według Nadleśnictwa Ustrzyki Dolne ma licencje PZN i FIS. Obok biegnie trasa rekreacyjna, którą leśnicy opisują jako 10-kilometrową, częściowo wspólną z wyczynową. W lokalnych zestawieniach pojawiają się też krótsze pętle, więc na miejscu zerknij na mapę.
Szeroki, równy ślad dobrze znoszą początkujący, a bardziej zaawansowani znajdą tu miejsce na dłuższy trening. Zimą nie prowadzi się tu zrywki drewna, żeby nie niszczyć podłoża. W opisach tras nie ma informacji o wypożyczalni, więc sprzęt załatw wcześniej w Ustrzykach Dolnych lub w Muczne. Z Rzeszowa dojedziesz tu w około 2,5 godziny.
Muczne: leśne pętle i ratrak „Romek”
Jeśli to Twoje pierwsze biegówki, jedź do Muczne. Stowarzyszenie „Bieszczadzkie Trasy Narciarskie” co roku przygotowuje tu leśne pętle od 1,8 do 6,5 km, a ślad układa ratrak znany w okolicy jako „Romek”.
Sprzęt wypożyczysz na miejscu, w Centrum Promocji Leśnictwa albo w wypożyczalni Biegówki Muczne. Po jeździe warto zajrzeć do Zagrody Pokazowej Żubrów lub wejść na wieżę widokową na Jeleniowatym. Z Rzeszowa to 3–3,5 godziny jazdy, więc to propozycja raczej na cały weekend niż na szybki wypad.
Wetlina: biegówki w sercu Bieszczadzkiego Parku Narodowego
Wokół Wetliny wyznaczono cztery spacerowe trasy biegowe: żółtą i zieloną po 4 km oraz czerwoną i niebieską po 5 km. Są na tyle krótkie, że można je łączyć w dłuższe pętle, i na tyle łagodne, że poradzą sobie z nimi początkujący.
Trasy leżą na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego, więc poruszaj się wyłącznie po wyznaczonych szlakach. Przed wyjazdem zajrzyj do regulaminu BdPN, bo w zależności od stanu szlaków mogą obowiązywać limity. Narty wypożyczysz w pobliskim Smereku (Przystanek Smerek) albo przy wyciągu w Kalnicy. Dojazd z Rzeszowa zajmuje około 3 godzin.
Puławy koło Rymanowa: najbliżej z Rzeszowa
Ośrodek Kiczera Ski leży na czerwonym Głównym Szlaku Beskidzkim i łączy stok narciarski z trasami biegowymi, których według lokalnych zestawień jest łącznie około 7 km. Wypożyczalnia działa na miejscu (Puławy 16), a wyciągi pracują także wieczorami, więc rodzina o różnych upodobaniach narciarskich nie musi się dzielić. Stan ratrakowania tras biegowych lepiej sprawdzić telefonicznie. Z Rzeszowa jedzie się tu około 1,5 godziny.
Czarnorzeki: krótko, ale na naukę wystarczy
Pętle w Czarnorzekach są krótkie: rekreacyjna ma 400 m, wyczynowa 1,3 km. Na wycieczkę to za mało, ale żeby oswoić się z butami i wiązaniami, w zupełności wystarczy. W miejscowości działa wyciąg zarządzany przez krośnieński ośrodek sportu, ale biegówek na miejscu raczej nie wypożyczysz. Szukaj ich w Krośnie lub Iwoniczu. Dojazd z Rzeszowa to około 1,5 godziny.
Na liście warto mieć jeszcze Świątkową Wielką z Mareszka Ski Station, gdzie są pętle 1,5, 3 i 4,6 km. O wypożyczalnię zapytaj przed wyjazdem.
Skitoury na Podkarpaciu na start: gdzie bezpiecznie spróbować?
Skitoury dla początkujących na Podkarpaciu najlepiej zaczynać na lesistych, łagodnych podejściach, w dobrą pogodę i bez planowania zjazdów w stromych żlebach. Bieszczady i Beskid Niski są łagodniejsze niż Tatry, ale nie są bezpieczne z założenia. GOPR ogłaszał tam już komunikaty lawinowe, w tym ze znacznym, trzecim stopniem zagrożenia.
W Bieszczadzkim i Magurskim Parku Narodowym obowiązuje zasada nie do obejścia: wolno poruszać się tylko po wyznaczonych szlakach i trasach. W BdPN wytyczono dodatkowo specjalne korytarze zjazdowe, a ich aktualną mapę znajdziesz na stronie parku.
Przełęcz Wyżniańska i Mała Rawka
Ta trasa bywa nazywana „mekką” bieszczadzkich skitourowców i trudno się dziwić. Z dużego parkingu na przełęczy wchodzisz najpierw na otwartą przestrzeń Wierchu Wyżniańskiego, skąd widać Połoninę Wetlińską, Caryńską i Tarnicę. Po około 1,5 km docierasz do schroniska PTTK „Pod Małą Rawką”, które działa przez cały rok. Dopiero tam zaczyna się właściwe podejście: 350 metrów przez bukowy las na Małą Rawkę.
Pełny wariant na Wielką Rawkę i Kremenaros to około 13 km i 550 m przewyższenia. Początkujący niech zatrzymają się przy schronisku albo na Małej Rawce. Wypożyczysz sprzęt w Bieszczady Ski Experience w Ustrzykach Górnych. Z Rzeszowa dojedziesz tu w 3–3,5 godziny.
Trasa wchodzi na teren BdPN, więc trzymaj się szlaków i wyznaczonych korytarzy, a przed wyjściem sprawdź komunikat GOPR. Rejon Wielkiej Rawki wielokrotnie pojawiał się w ostrzeżeniach ratowników.
Lipowiec – Kamień nad Jaśliskami
Dla osób, które szukają łagodnego początku, to dobry adres na narty skiturowe w Beskidzie Niskim. Trasa ma około 13 km i 420 m przewyższenia. Z Lipowca idziesz zielonym szlakiem: podejście jest długie, ale równe, bez forsownych stromizn.
Po drodze mijasz osuwisko, kamieniołomy, pozostałości nieistniejącej wsi i cmentarz wojenny z I wojny światowej. Na szczycie stoi kopiec z kamieni z pomnikiem Jana Pawła II. Po zjeździe warto wpaść do Jaślisk, nazywanych „podkarpackim Hollywood”. Z Rzeszowa to około 2 godzin jazdy.
Olchowiec – Przełęcz Beskid – Baranie
Pętla ma około 11 km i 350 m przewyższenia. Start przy łemkowskiej cerkwi w Olchowcu, potem żółty szlak na Przełęcz Beskid na granicy ze Słowacją, gdzie zobaczysz okopy z I wojny światowej. Stamtąd stromsze podejście na Baranie, gdzie stoi wiata, a powrót prowadzi czarnym szlakiem.
Początkujący mogą trzymać się szlaku. Bardziej doświadczeni znajdą ciekawsze zjazdy na wschód od czarnego szlaku. Dojazd z Rzeszowa to około 2 godzin. Obie propozycje z Beskidu Niskiego leżą na wschód od Magurskiego Parku Narodowego. Jeśli planujesz własne warianty w rejonie Krempnej i Kotania, pamiętaj, że w parku wolno poruszać się tylko po wyznaczonych szlakach.
Połonina Wetlińska: cel na później
Chatka Puchatka i Połonina Wetlińska kuszą, ale to teren na drugi lub trzeci sezon. Odsłonięte grzbiety oznaczają silny wiatr i słabą widoczność. Połonina leży w BdPN, więc zimą trzymasz się szlaków i wyznaczonych korytarzy zjazdowych. Zanim ruszysz, sprawdź komunikat Bieszczadzkiej Grupy GOPR.
Nauka podejść przy wyciągach
Jeśli chcesz najpierw oswoić się ze sprzętem, rozważ stoki z wypożyczalniami: Laworta Ski w Brzegach Dolnych, Gromadzyń w Ustrzykach Dolnych, Chyrowa-Ski w Dukli albo Kiczera Ski w Puławach. Zanim wejdziesz pod górę trasą zjazdową, zapytaj obsługę o zasady dla skiturowców.
Sprzęt, wypożyczalnie i bezpieczeństwo
Wypożyczalnię biegówek na Podkarpaciu znajdziesz w większości miejsc opisanych wyżej. Poniższe adresy pochodzą z zestawienia Podkarpackiej Regionalnej Organizacji Turystycznej. Zadzwoń przed wyjazdem, bo w weekendy i ferie sprzęt szybko znika.
- Muczne: Biegówki Muczne (Muczne 2) i Centrum Promocji Leśnictwa.
- Smerek i Wetlina: Przystanek Smerek (Smerek 8) oraz wyciąg w Kalnicy (Kalnica 6).
- Ustrzyki Górne: Bieszczady Ski Experience, sprzęt skiturowy.
- Ustrzyki Dolne i okolice: Gromadzyń (Oster-Ski), Laworta Ski, Arłamów.
- Pozostałe Bieszczady: BIESZCZAD.ski (Wańkowa), Lesko Summer & Ski (Weremień), Solny Resort (Dołżyca), Skalny SPA (Polańczyk), Muzeum Bojków (Myczków – biegówki i rakiety).
- Beskid Niski i Pogórze: Rowery Madej (Iwonicz, ul. Floriańska 167B – biegówki i sprzęt skiturowy), Kiczera.ski (Puławy 16), Chyrowa-Ski (Dukla), Sport Winter and Summer (Krosno, ul. Wojska Polskiego 41).
Przed wyjściem na trasę zrób krótką kontrolę:
- Zainstaluj aplikację Ratunek i sprawdź, czy działa. W razie wypadku dzwoń pod 985 lub 601 100 300.
- Zajrzyj na stronę BdPN i do komunikatów Bieszczadzkiej Grupy GOPR.
- Wyjdź wcześnie, bo w środku zimy zmierzcha się grubo przed 16:00.
- Zabierz czołówkę, ciepłą warstwę, termos, powerbank i mapę offline.
- Powiedz komuś, dokąd idziesz i kiedy wrócisz.
- Na skitoury nie idź sam, a na pierwszy raz weź instruktora lub przewodnika.
Wszystkie trasy w jednej tabeli
Czasy dojazdu z Rzeszowa są orientacyjne i zależą od warunków na drodze.
| Nazwa miejsca | Rodzaj nart | Poziom trudności | Czas dojazdu z Rzeszowa | Wypożyczalnia na miejscu |
|---|---|---|---|---|
| Ustjanowa Górna – Pod Żukowem | Biegowe | Początkujący / średni | ok. 2,5 h | Nie (najbliżej Ustrzyki Dolne) |
| Muczne | Biegowe | Początkujący | ok. 3–3,5 h | Tak |
| Wetlina (BdPN) | Biegowe | Początkujący | ok. 3 h | Tak (Smerek, Kalnica) |
| Puławy – Kiczera Ski | Biegowe i zjazdowe | Początkujący | ok. 1,5 h | Tak |
| Czarnorzeki | Biegowe | Początkujący | ok. 1,5 h | Nie |
| Przełęcz Wyżniańska – Mała Rawka | Skiturowe | Początkujący do Małej Rawki | ok. 3–3,5 h | Nie (Ustrzyki Górne – tak) |
| Lipowiec – Kamień nad Jaśliskami | Skiturowe | Początkujący / średni | ok. 2 h | Nie |
| Olchowiec – Baranie | Skiturowe | Początkujący / średni | ok. 2 h | Nie |
Od czego zacząć?
Na pierwsze narty biegowe na Podkarpaciu najlepiej wybrać Muczne albo krótkie pętle koło Rymanowa. Skitoury zacznij od Małej Rawki lub łagodnych tras w Beskidzie Niskim. Sprawdź warunki, zabierz podstawowy sprzęt bezpieczeństwa i pamiętaj o zasadach obowiązujących w parkach narodowych.
A Ty gdzie jeździsz zimą? Napisz w komentarzu, które trasy w regionie warto dopisać do tej listy.
Najczęstsze pytania o biegówki i skitoury na Podkarpaciu
Dla początkujących dobre są leśne pętle w Muczne (od 1,8 do 6,5 km, z wypożyczalnią) oraz spacerowe trasy wokół Wetliny. Bardziej sportowa jest trasa Pod Żukowem w Ustjanowej Górnej.
Najbliżej są krótkie pętle w Puławach koło Rymanowa (Kiczera Ski) i w Czarnorzekach koło Krosna. Śnieg na Pogórzu bywa jednak nietrwały, więc sprawdź warunki przed wyjazdem.
Nie. W parkach narodowych należy poruszać się wyłącznie po wyznaczonych szlakach i trasach. W BdPN wytyczono także specjalne korytarze zjazdowe, których aktualne mapy publikuje park.
Tak, ale najlepiej zacząć od łagodnych, lesistych tras (np. do Małej Rawki lub w Beskidzie Niskim) i z instruktorem lub przewodnikiem. Zawsze sprawdź komunikat GOPR.
Biegówki wypożyczysz m.in. w Muczne, Smereku, Puławach i Iwoniczu. Sprzęt skiturowy oferuje Bieszczady Ski Experience w Ustrzykach Górnych oraz Rowery Madej w Iwoniczu. Zadzwoń wcześniej, szczególnie w weekendy.
Do GOPR dzwoń pod bezpłatny numer 985 lub 601 100 300. Zainstaluj też aplikację Ratunek i sprawdź, czy działa przed wyjściem.