Kajaki Lesko – spływy kajakowe Sanem pod Bieszczadami

Szlak kajakowy Sanu zaczyna się w Zwierzyniu, tuż poniżej zapory w Myczkowcach – to także początek obowiązkowego odcinka Górskiej Odznaki Kajakowej PTTK, kończącego się w Sanoku. W Lesku większość spływów zaczyna się lub kończy przy moście drogi wojewódzkiej nr 894 (na Huzele i Hoczew), na prawym brzegu. Kilometraż podajemy według przewodnika po Sanie (km biegu rzeki); organizatorzy często zaokrąglają długości w górę, bo wodują kajaki w innych miejscach.

Do Leska nie przyjedziesz po kajak „z ulicy”: Kajaki Sanok przywozi sprzęt busem z Sanoka na trasy kończące się w Sanoku, Zielony Ponton z Zagórza obsługuje odcinki Zwierzyń–Lesko, Lesko–Postołów i Lesko–Zagórz, a apartamenty Wrota Bieszczad organizują spływy dla gości. Rezerwuj z wyprzedzeniem.

San w Lesku nie jest zwykłą rzeką górską – jego poziom ustala w dużej mierze kaskada Solina–Myczkowce. Elektrownia w Solinie jest szczytowo-pompowa, a Jezioro Myczkowieckie służy jej za zbiornik wyrównawczy. Wodę do Sanu oddaje elektrownia Myczkowce w Zwierzyniu (2 turbiny Kaplana): trafia do niej ok. 700-metrowym tunelem przez wzgórze, dlatego stare koryto tuż pod zaporą jest prawie suche, a rzeka „rusza” dopiero od zrzutu z turbin.

Pozwolenie wodnoprawne wymaga, by poniżej zrzutu elektrowni płynęło co najmniej 6 m³/s. W praktyce w maju–sierpniu 2026 r. kaskada oddawała średnio ok. 13 m³/s, najczęściej 9, 13, 25 lub 50 m³/s – dwie najwyższe wartości odpowiadają pracy jednej lub dwóch turbin. Każda turbina podnosi stan na wodowskazie w Lesku o ok. 15–20 cm. Orientacyjna skala, którą posługują się wędkarze:

Harmonogram pracy elektrowni nie jest publikowany. Wędkarze sprawdzają pracę turbin na kamerce w Zwierzyniu, a skutki widać na wodowskazie IMGW w Lesku (na górze strony). Pamiętaj też o rzadkich zrzutach płuczących do starego koryta, szacowanych nawet na 150 m³/s – zapowiadane komunikaty przewidywały wtedy stany zbliżone do ostrzegawczych.

Jesienią 2026 r. Bieszczady są w suszy hydrologicznej (od 30 lipca), a Solina spadła do rekordowo niskiego poziomu 409,15 m n.p.m. (5 października) Kaskada oddaje ok. 7,5–9 m³/s – minimum utrzymywane dla życia w rzece i ujęć wody – więc wodowskaz w Lesku pokazuje stany bliskie 165 cm. Na trasach powyżej Zagórza oznacza to bardzo płytką wodę.

Woda, która płynie przez Lesko, pochodzi z głębi kaskady. Przy zaporze w Solinie dno zbiornika ma latem zaledwie 5,7–8°C (pomiary z lipca i sierpnia), a turystyczne źródła podają, że Jezioro Myczkowieckie jest latem o kilka stopni chłodniejsze od Solińskiego. Pomiarów temperatury samego Sanu w Lesku nie znaleźliśmy, ale kajakarze płynący w lipcu opisują wodę jako „zimną i przezroczystą”. Odcinek Zwierzyń–Hoczewka to woda pstrągowo-lipieniowa.

W praktyce oznacza to, że wywrotka grozi szybkim wychłodzeniem, choć powietrze ma 30°C. Jak się przygotować:

• Spakuj komplet suchych ubrań w worek wodoszczelny – nie tylko do auta na mecie.
• W marcu, kwietniu i październiku płyń w piance neoprenowej; Zielony Ponton wymaga neoprenów na wiosennych spływach górnym Sanem.
• Załóż buty, które trzymają się stopy – Zielony Ponton wymaga, by co najmniej jedna osoba w kajaku miała buty wodne lub sandały, nie klapki. Na kamienistych przemiałach często trzeba wysiąść.
• Po wywrotce nie stój długo w nurcie – wyjdź na brzeg, przebierz się i rozgrzej, zanim popłyniesz dalej.

1. Wybierz trasę do stanu wody – przy przepływie minimalnym (ok. 165 cm w Lesku) odcinki Zwierzyń–Lesko i Lesko–Zagórz są męczące; lepszy będzie krótki odcinek Lesko–Postołów albo trasa z Sanoka w dół. Przy pracy turbin wszystkie trasy są komfortowe.
2. Zadzwoń do organizatora – na trasy kończące się w Sanoku Kajaki Sanok zabiera uczestników i sprzęt busem z bazy pod Białą Górą. Biuro PAWUK (ten sam adres co Zielony Ponton) zbiera uczestników wycieczek ze spływem m.in. na parkingu przy markecie Netto w Lesku. Dzikie Bieszczady przyjmują tylko grupy od 25 osób.
3. Zostaw samochód na mecie – w Sanoku na parkingu przy ul. Białogórskiej, w Zwierzyniu przy pętli autobusowej.
4. Sprawdź pogodę – Zielony Ponton nie wypływa przy wietrze powyżej 50 km/h, temperaturze poniżej 10°C i ryzyku burzy.

Własnym kajakiem najwygodniej zwodujesz się przy łące biwakowej w Zwierzyniu (km 330,2) – przewodnik nazywa to miejsce jedynym tak dogodnym zejściem na wodę w okolicy – oraz przy moście w Lesku.

Zielony Ponton pływa od kwietnia do końca października – w wakacje codziennie, poza nimi w weekendy. Najlepsze warunki są od kwietnia do czerwca, kiedy rzekę zasilają roztopy i wiosenne deszcze; trasę Lesko–Zagórz organizator poleca nawet w marcu i kwietniu. Latem spływ jest komfortowy wtedy, gdy pracują turbiny w Myczkowcach albo po deszczach – w suchym okresie, przy samym przepływie minimalnym, na kamieniach trzeba ciągnąć kajak.

Wiosną i jesienią pamiętaj o bardzo zimnej wodzie. Mętna, brunatna woda oznacza wezbranie od dopływów (Hoczewka i Olszanka szybko przybierają po burzach) – wtedy nie wypływaj.

Z Rzeszowa do Leska jest ok. 89 km – samochodem 1,5–2 godziny przez Sanok, dalej drogą krajową nr 84. Do Zwierzynia (start tras) dolicz ok. 8 km.

Parkingi: przy pętli autobusowej w Zwierzyniu, przy markecie Netto w Lesku (zbiórka wycieczek biura PAWUK) oraz przy moście na Białą Górę w Sanoku, gdzie kończą się trasy do Sanoka. Transport na start zapewniają organizatorzy.

Komunikacja publiczna: Lesko nie ma stacji kolejowej. Pociągi dojeżdżają do Sanoka i Zagórza, a na linii Zagórz–Ustrzyki Dolne najbliżej Leska są przystanki Uherce Mineralne i Olszanica (ruch ograniczony – sprawdź rozkład). Do Leska dojedziesz autobusem lub busem, m.in. z Sanoka.