Jezioro Solińskie ☀️ – bieszczadzkie morze, znane też jako Zalew Soliński

Jezioro Solińskie - "bieszczadzkie morze"

Jezioro Solińskie nazywane przez turystów "bieszczadzkim morzem", to największy sztuczny zbiornik w Polsce i jednocześnie jedna z największych atrakcji turystycznych w Bieszczadach. Powstał przez spiętrzenie wód Sanu i niewielkiej rzeki Solinki. Średnia głębokość zbiornika, to 25 m, natomiast w najgłębszym miejscu (tuż przy zaporze) poziom wody osiąga 60 m.

Jezioro Solińskie ma powierzchnię 22 km² oraz pojemność 472 mln m³, posiada kilka uroczych wysp i wiele klimatycznych zatok, dzięki którym cały kompleks staje się jeszcze ciekawszy. Miejsce to jest krainą wodnych szaleństw i rajem dla fanów różnego rodzaju aktywności wodnych. Dobrze rozwinięta infrastruktura rekreacyjna i atrakcyjna lokalizacja przyciągają każdego sezonu turystów z całej Polski.

Jezioro Solińskie posiada około 166 km zróżnicowanej linii brzegowej przy średnim stanie wody (wartość zmienia się w zależności od poziomu wody), w okolicach której znajdują się liczne ścieżki turystyczne, a więc coś dla fanów pieszych wędrówek.

Oficjalne kąpieliska nad Zalewem Solińskim

Nad Jeziorem Solińskim działają dwa kąpieliska wpisane do rządowego Serwisu Kąpieliskowego GIS, gdzie na bieżąco kontrolowana jest jakość wody:

• Kąpielisko Cypel (Polańczyk) - sezon kąpielowy zwykle od końca czerwca do końca sierpnia, godziny otwarcia 10:00-18:00
• Kąpielisko Solina-Góra Jawor ("Biała Flota") - podobny sezon i godziny otwarcia

Aktualną ocenę jakości wody w obu kąpieliskach możecie sprawdzić na oficjalnej stronie Serwisu Kąpieliskowego Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Jako wizytówka województwa podkarpackiego, Jezioro Solińskie oferuje możliwość rozmaitych aktywności wodnych jak i sporą ilość atrakcji przybrzeżnych. Wszystko to w połączeniu z otaczającą naturą i pięknymi widokami sprawia, że Solina latem wprost tętni życiem, a zadowolonych turystów wciąż przybywa.

Jezioro Solińskie czy Zalew Soliński? Skąd wzięła się nazwa

W rozmowach turystów przewijają się obie nazwy – i „Jezioro Solińskie”, i „Zalew Soliński” – a spora część osób szuka informacji, wpisując po prostu hasło „zalew w Solinie”. Skąd ta rozbieżność?

Nazwa „zalew” opisuje właściwie sam proces powstania zbiornika – spiętrzenie wód Sanu i Solinki przez zaporę, w wyniku którego zalane zostały doliny wraz z kilkoma wsiami. Z hydrologicznego punktu widzenia to jednak w pełni ukształtowane jezioro zaporowe, a taką klasyfikację znajdziemy w oficjalnym nazewnictwie geograficznym oraz w opracowaniach poświęconych nazwom wodnym Polski.

W praktyce obie nazwy funkcjonują wymiennie i żadna z nich nie jest błędem – „Zalew Soliński” to określenie potoczne, mocno zakorzenione w języku mieszkańców Bieszczadów i branży turystycznej (stąd np. szyldy „Zalew w Solinie” przy niejednym ośrodku), natomiast „Jezioro Solińskie” to nazwa widniejąca na mapach topograficznych. W tym przewodniku używamy obu zamiennie – tak, jak robią to sami mieszkańcy Soliny i Polańczyka.

Jezioro Solińskie - atrakcje turystyczne nad Soliną

Solina to bez wątpienia najbardziej turystyczna miejscowość w całych Bieszczadach. Swoja popularność zawdzięcza przede wszystkim największej w Polsce zaporze wodnej wraz z pięknie położonym jeziorem, nad którym wypoczywają co roku dziesiątki tysięcy turystów. Sprawdźmy zatem jakie atrakcje znajdziemy nad Jeziorem Solińskim i w jaki sposób spędzić tam czas.

Zapora w Solinie - największa zapora wodna w Polsce

W miejscowości Solina funkcjonuje najwyższa budowla hydrotechniczna w kraju. Betonowa zapora ma 82 m wysokości i 664 m długości. Oficjalnie budowę zapory wodnej w Solinie rozpoczęto w 1960 roku i była to jedna z największych inwestycji XX wieku w Polsce.

Jednak historia największego w Polsce sztucznego zbiornika z zaporą ma swój początek już w 1921 roku, kiedy to zgodnie z projektem Karola Pomianowskiego planowano stworzyć dwie elektrownie - większa w Solinie i mniejsza w Myczkowcach. Brak środków na rozpoczętą już budowę elektrowni wodnej w Myczkowcach spowodował, że prace w 1925 roku zostały wstrzymane. Roboty wznowiono w 1956 roku, a 4 lata później zostały oficjalnie zakończone. Żelbetowa zapora spiętrzająca wodę rzeki San na wysokość 15 metrów jest gotowa do użytku.

Kolejnym etapem prac była budowa zapory w Solinie, wchodzącej w skład elektrowni wodnych Solina - Myczkowce. Prace nad tym obiektem trwały od 1960 do 1968 roku. W tym czasie zaangażowanych zostało ponad 2000 osób. Podstawowe kruszywo do produkcji betonu wydobywano z utworzonego na górze Koziniec kamieniołomu. Góra niemal znikła po tym jak pozyskano z niej ponad 1,2 mln ton piaskowca.

Elektrownię oddano do użytku 22 lipca 1968 r. Całościowy koszt inwestycji przekroczył 1,5 mld zł. Udało się wówczas uzyskać możliwość produkcji 136 MW mocy, a modernizacja w latach 2000 - 2003, znajdującej się wewnątrz zapory elektrowni wodnej zwiększyła jej produkcję do 200 MW.

Zwiedzanie wnętrza zapory poprzedza obejrzenie krótkiego filmiku, który krok po kroku wyjaśnia sposób działania zapory oraz procesy jakie w niej zachodzą. Po tym krótkim multimedialnym wstępie przewodnik zabiera wszystkich do chłodnego wnętrza zapory. Chłodnego, bo temp. wewnątrz zapory wynosi zaledwie 7ºC, a wilgotność dochodzi do 100%. Przed wejściem pokonujemy bramki i zostajemy zmierzeni czujnym okiem strażnika, który pilnuje, aby wszystkie telefony, aparaty i kamery, a także dodatkowy bagaż zostawić w szafkach przed wejściem.

Dlatego wszystko to co zobaczymy i usłyszymy wewnątrz zapory możemy jedynie zapamiętać w naszych głowach. Z pewnością nie będzie to trudne, gdyż wewnątrz zapory znajduje się infrastruktura, jakiej nie zobaczymy nigdzie indziej. A zgodnie z wieloma opiniami wycieczka w to miejsce robi wrażenie.

Zobacz również: Jezioro Myczkowskie

Kolej Gondolowa w Solinie

01 lipca 2022 roku otwarta została nad Soliną (tuż obok zapory) kolej gondolowa Polskich Kolei Linowych (PKL). Nowa atrakcja bardzo szybko zdobyła duże zainteresowanie. Turyści odwiedzający teraz znajdujące się w sercu Bieszczadów Jezioro Solińskie, maja już do dyspozycji kolejna wyjątkową atrakcję, z której chętnie korzystają.

Przejazd kolejką zaczynamy na stacji Plasza. Znajduje się ona zaraz przy deptaku. Następnie przemierzamy gondolą 1,5 km odcinek trasy, co zajmuje około 5 min. W tym czasie podziwiamy przepiękny widok na Solinę, Zalew Myczkowiecki oraz panoramy okolicznych miejscowości. Jednak to co przyciąga największą uwagę, to widok ogromnej zapory wodnej, wyglądającej z tej perspektywy wprost majestatycznie.

Po kilkuminutowym przejeździe docieramy na Górę Jawor. Tam czeka na nas jeszcze kilka dodatkowych atrakcji. Największą z nich jest wieża widokowa, z której widać jeszcze więcej niż z kabiny kolejki. Ciekawym elementem wieży jest szklany taras typu skywalk, który zdecydowanie potęguje doznania jakie towarzyszą nam podczas pobytu na wieży. Oprócz wrażeń wizualnych czeka tam również na nas moc atrakcji kulinarnych. Serwowane są tu głównie dania kuchni lokalnej, a wystrój restauracji w wyraźny sposób nawiązuje do regionalnej kultury. Ceny nie należą do najniższych, ale dla tego typu lokalizacji da się to zrozumieć.

Kilka dodatkowych informacji:

• Wstęp na wieżę widokową ze skywalk jest dodatkowo płatny.
• Za przejazd z psem lub rozkładanym wózkiem również zapłacimy dodatkowo.
• Jest jeszcze możliwość odwiedzenia parku tematycznego Tajemnicza Solina znajdującego się obok kolei gondolowej.
• W ofercie PKL znajdują się też bilety obejmujące pakiety łączące kilka różnych atrakcji.

Park tematyczny Tajemnicza Solina

23 lipca 2022 roku, obok kolei gondolowej otworzono również park tematyczny, którego celem jest przybliżanie historii i legend Bieszczadów w angażujący, zabawny i ciekawy sposób.

Park tematyczny znajduje się u zbocza Góry Jawor. Jest to miejsce, które w ciekawy sposób łączy nowoczesne technologie z naturą i wyjątkową scenografią. Wszystko po to, aby turyści mogli poczuć, że są aktywnymi uczestnikami bieszczadzkiej historii.

Rejs statkiem po Jeziorze Solińskim

Kolejna z atrakcji jakie oferuje sztuczny zbiornik wodny w Solinie, to żeglowanie. Sezon żeglarski rozpoczyna się tutaj od maja i trwa aż do jesieni. Większość tutejszych ośrodków wczasowych znajdujących się w różnych miejscach Jeziora Solińskiego, ma do dyspozycji własną przystań, gdzie wypożyczyć można różnego rodzaju sprzęty wodne m.in. łodzie do żeglowania jak również kajaki czy rowery wodne.

Ze względu na duże zainteresowanie żeglarstwem wodnym wśród turystów, wypożyczanie jachtów wodnych stało się łatwe i powszechnie dostępne.

Prowadzić jacht można również bez patentu żeglarskiego. Legalnie bez uprawnień można żeglować jachtem o dł. kadłuba nieprzekraczającej 7,5 metra. Natomiast łodzie motorowe prowadzić można bez uprawnień jeśli moc silnika nie przekracza 75 kW, a maksymalna prędkość wynosi do 15 km/h. Wystarczy tylko krótki instruktaż przed rejsem, aby samodzielnie poprowadzić jacht. Po Jeziorze Solińskim nie popłyniemy jednak standardową motorówką z silnikiem spalinowym, gdyż obowiązuje zakaz używania tego rodzaju silnika.

Ryby i wędkarstwo nad Zalewem Solińskim

Jezioro Solińskie to jeden z popularniejszych łowisk w Bieszczadach. W wodach zbiornika spotkamy m.in. sandacze, szczupaki, sumy, karpie, leszcze, płocie, a także pstrągi i trocie w partiach dopływających rzek. Wędkować można w wyznaczonych miejscach, po wykupieniu karty wędkarskiej oraz zezwolenia od lokalnego koła PZW zarządzającego łowiskiem.

Jak dojechać nad Zalew Soliński z Rzeszowa i gdzie zaparkować?

Z Rzeszowa nad Zalew Soliński najwygodniej dojedziecie samochodem przez Sanok i Lesko (trasy nr 19 oraz 84/886) – w zależności od wybranego wariantu to ok. 100–130 km, czyli około 1,5–2,5 godziny jazdy. Latem, zwłaszcza w weekendy, warto doliczyć zapas czasu na korki w okolicy samej zapory.

Najwięcej miejsc parkingowych znajdziecie przy koronie zapory w Solinie oraz na „Cyplu” w Polańczyku, skąd blisko jest zarówno do plaży, jak i do przystani z rejsami statkiem. W sezonie (lipiec–sierpień) te parkingi zapełniają się już przed południem, dlatego warto przyjechać wcześnie rano albo zostawić auto nieco dalej i dojść pieszo solińskim deptakiem.

Bezpośrednia komunikacja publiczna z Rzeszowa jest ograniczona – najwygodniej dojechać własnym samochodem; alternatywą są autobusy w kierunku Leska lub Ustrzyk Dolnych z przesiadką.

Uzdrowisko nad Jeziorem Solińskim oraz noclegi i ośrodki wypoczynkowe w Polańczyku

Solina to typowo wczasowa miejscowość. Tereny wokół jeziora oferują całą gamę ośrodków wypoczynkowych oraz duże uzdrowisko Polańczyk. Uzdrowisko znajduje się na zachodnim brzegu zalewu Solińskiego. Tutaj też mieści się najwięcej punktów noclegowych i gastronomicznych. Bez trudu znajdziemy również w ofercie lokalnych gospodarzy domki letniskowe na wynajem.

Uzdrowisko Polańczyk działa już od 1974 roku i specjalizuje się w leczeniu chorób urologiczno-ginekologicznych oraz schorzeń układu oddechowego. Ze względu na charakter turystyczno-uzdrowiskowy dzieli się na Polańczyk i Polańczyk-Zdrój. W tutejszych źródełkach obecne są wody jodkowe i chlorkowo-sodowo-bromkowe. Lokalne sanatoria są w stanie przyjąć na rekonwalescencję ponad 1200 osób. Obok Soliny to najbardziej znana miejscowość z dobrze rozwiniętą infrastrukturą turystyczną. Z powodzeniem można tu znaleźć zapewniający maksimum satysfakcji domek letniskowy lub pokój gościnny na kilka dni. Wokół jeziora znajduje się wysoko rozwinięta baza noclegowo-gastronomiczna i rozrywkowa.

Dodatkowe Atrakcje nad Soliną

W pobliżu miejscowości Solina znajdziecie jeszcze kilka ciekawych atrakcji. W pobliskim Polańczyku dostępna jest piękna ścieżka widokowa o długości 1,5 km. To darmowa atrakcja, z której koniecznie warto skorzystać. Przejście ścieżką jest łatwe, dlatego na spacer mogą się nią wybrać starsi jak i młodsi turyści. Trasa ścieżki otacza miejscowość, a widoki jakie towarzyszyć Wam będą podczas spaceru z pewnością Was nie zawiodą.

Kolejna atrakcja w okolicy jaką polecamy, to punkt widokowy w Polańczyku. Rozciąga się stąd piękna panorama na spory fragment Jeziora Solińskiego i podobnie jak ścieżka widokowa, jest to darmowa atrakcja.

Jezioro Solińskie ma to do siebie że samo w sobie jest już spora atrakcją. Mając na uwadze historię jego powstania, wyjątkowo atrakcyjna lokalizację, a także całą gamę dostępnych na miejscu atrakcji wniosek jest tylko jeden. To dobre miejsce na organizację nawet kilkudniowego pobytu, zwłaszcza jeśli chcielibyśmy dokładniej zwiedzić wszystkie ciekawe miejscówki i atrakcje, realizując np. bon turystyczny.

Solina zimą to zupełnie inne doświadczenie niż latem - mniej turystów, spokojniejsze widoki znad zapory i wciąż czynna (poza marcowym przeglądem technicznym) kolej gondolowa z widokiem na ośnieżone wzgórza. To dobra opcja dla osób, które szukają kameralnego wypadu, a nie tłumów typowych dla wakacyjnego szczytu sezonu.

Trudne początki zalewu Solińskiego

Jezioro Solińskie położone jest na terenie dawnych wsi: Solina, Horodek, Teleśnica Sanna, Chrewt, Sokole i spora część Wołkowyi.

W związku z licznymi powodziami, z jakimi zmagali się mieszkańcy na tamtych terenach, problem postanowiono rozwiązać po przez budowę zapory.

Tamę w Bieszczadach planowano już przed wybuchem drugiej wojny światowej, a pierwsze badania hydrologiczno-geologiczne wykonywano w 1937 roku. Zalewane tereny badała komisja, w której obecny był światowej sławy szwajcarski geolog Maurice Lugeon. Po oględzinach doliny Sanu, wspólnie stwierdzono, że teren nadaje się pod budowę zapory.

Przeciwskazań nie było, jednak wojna pokrzyżowała plany. Ponownie do tematu wrócono w latach 50-tych, a do budowy jeziora i zapory przystąpiono w 1960 roku.

Decyzje jakie należało wtedy podjąć nie były dla nikogo łatwe, a już na pewno nie dla mieszkańców. Zdecydowano, że muszą oni opuścić swoje domy do 1964 roku, a więc mieli 4 lata na zorganizowanie sobie nowego lokum. Ich dotychczasowy dobytek miał zostać zrównany z ziemią, a później zalany. Na rzecz budowy największego w Polsce zbiornika retencyjnego wysiedlono około trzech tysięcy ludzi.

Dlaczego zbiornik wodny w Solinie wysycha?

Niski poziom wody to zjawisko, które wraca w Solinie regularnie i jest dobrze udokumentowane. Wiosną 2026 poziom wody w Jeziorze Solińskim spadł do najniższego stanu od 8 lat, osiągając 412 m n.p.m. Przyczyną, podobnie jak w poprzednich latach, jest niżówka hydrologiczna – utrzymujący się brak opadów przy jednoczesnej pracy elektrowni wodnej Solina-Myczkowce, która pobiera wodę do produkcji energii.

Przy wyjątkowo niskim stanie wody na jeziorze pojawia się charakterystyczna "Wyspa Okresowa" - fragment dna widoczny tylko wtedy, gdy poziom wody mocno spadnie. To dodatkowa, sezonowa atrakcja - część turystów dopływa do niej rowerkami wodnymi lub kajakami.

Aktualny poziom wody możecie sprawdzić na bieżąco na stronie Gminy Solina lub Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.