Bieszczady: atrakcje turystyczne, najpiękniejsze szlaki, noclegi. Wszystko, co warto wiedzieć o Bieszczadach

Niedźwiedzie w Bieszczadach - Co jeśli trafisz na jednego z nich?

W południowej części województwa podkarpackiego żyje 90% populacji niedźwiedzia brunatnego. Dokładna liczba osobników nie jest znana, jednak szacuje się że nie jest ich więcej niż 100. Wbrew temu spotkanie niedźwiedzia w Bieszczadach wcale nie jest takie proste. Zwłaszcza jeśli trzymamy się wyznaczonych szlaków turystycznych i nie zaburzamy spokoju w dzikich miejscach, w których niedźwiedzie czują się jak w domu. 

A jeśli już o zwierzętach mowa, Bieszczady to doskonała okazja, by zobaczyć rysia, wilka, żbika, a nawet węża Eskulapa.

Noclegi w Bieszczadach

Na terenie Bieszczadów znajdziecie całą gamę obiektów noclegowych oferujących swoje "4 ściany". W zależności od oczekiwań możecie zdecydować się na Solinę lub Polańczyk - będzie to dobry wybór jeśli planujecie dłuższy wypoczynek nad Jeziorem Solińskim, a spore tłumy nie są dla was problemem. Działa tu od lat duże uzdrowisko i sporo luksusowych hoteli i pensjonatów. Jednak nocleg należy tutaj rezerwować z wyprzedzeniem, gdyż ze względu na spore oblężenie, zostawiając rezerwację na ostatnią chwilę może być z tym problem.

Wetlina, Brzegi Górne, Ustrzyki Górne, Wołosate - to miejscowości, na które warto zdecydować się wówczas, gdy w Bieszczady jedziemy z zamiarem zdobywania górskich szczytów. Są to idealne bazy wypadowe na popularne bieszczadzkie szlaki.

• Z Wetliny będziemy mieli blisko na Przełęcz Orłowicza, do Wodospadu Ostrowskich i Riabą Skałę.
• Z Brzegów Górnych i Ustrzyki Górnych z łatwością dotrzecie na Małą i Wielką Rawkę, Krzemieniec i Trójstyk Granic oraz Połoninę Wetlińską i Caryńską.
• Wołosate to natomiast świetny wybór jeśli chcemy mieć blisko na Tarnicę, Halicz, Rozsypaniec i Szeroki Wierch.

Schroniska w Bieszczadach

Schroniska, to jedna z popularnych opcji noclegu, którą wybierają turyści. Niektóre z nich położone są z dala od cywilizacji, a w ich wnętrzu panuje unikalna atmosfera. Mimo że w wielu z nich brakuje kuchni czy łazienki, wielu górskich pasjonatów decyduje się na nocleg w tego typu miejscach. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze bieszczadzkie schroniska.

Chatka Puchatka 

Chatka Puchatka to kultowe schronisko na Połoninie Wetlińskiej, które po gruntownej odbudowie zostało uroczyście otwarte 23 września 2022 roku, a już od dnia następnego rozpoczęło przyjmowanie turystów. Także korzystamy! Nocleg na wysokości 1232 m n.p.m. w Bieszczadach dostępny jest tutko tutaj. Przed budową nowego schroniska funkcjonowała tu od lat 50-tych drewniana chatka, którą budowało wojsko dla celów obserwacyjnych. Zaraz po tym jak żołnierze opuścili połoninę wraz z chatką (1956 rok), obiekt przejął rzeszowski oddział PTTK. Chatka przez 11 lat pełniła funkcję górskiego schronu. Dopiero w 1967 roku Lutek Pińczuk - legenda Bieszczad, zdecydował się prowadzić schronisko i robił to do 2016 roku.

Obecnie Chatka Puchatka należy do Bieszczadzkiego Parku Narodowego i stanowi jedną z głównych atrakcji Bieszczad.

Chata Socjologa

Chata Socjologa przyciąga tych, którzy pragną oderwać się od codziennego zgiełku i zanurzyć w prostocie życia na łonie natury. Tutaj, przy kominku i blasku świec, wspomina się stare dobre czasy i snuje odważne plany na przyszłość.

Jednak zanim zdecydujesz się odwiedzić to miejsce, poznaj kilka istotnych szczegółów:

• Warunki w Chatce Socjologa są dość surowe - nie ma tu prądu, bieżącej wody ani gazu. 
• Woda pochodzi z ujęcia, a gotowanie odbywa się na kuchni opalanej drewnem.
• Zapomnij o wizycie w sklepie - na miejscu nie kupisz niczego do jedzenia ani do picia.
• Musisz zadbać o swoją wygodę, zabierając ze sobą nie tylko niezbędne rzeczy takie jak latarka, śpiwór czy buty na zmianę, ale także pozytywne nastawienie, które pomoże ci przetrwać niecodzienne warunki.

Najciekawsze atrakcje turystycznych, które warto zobaczyć w Bieszczadach

Bieszczady to wyjątkowy region Polski, klimat jaki tu panuje sprawia, że chętnie się tu wraca. Przyciągają zarówno dobrze znane od wielu lat atrakcje jak zapora w Solinie oraz te nowe jak np. wieża widokowa na Holicy, która oddana została do użytku końcem lipca 2023 roku. Nie brakuje też ciekawych szlaków i miejsc jeszcze przez wielu nieodkrytych. Można śmiało powiedzieć, że Bieszczady na wakacje to idealny kierunek, bo oprócz szlaków i połonin dostępnych jest tu szereg innych atrakcji. A niektóre z nich znane Wam będą z popularnego serialu Wataha.

Bieszczadzka kolejka leśna

Kolej wąskotorowa powstała w Bieszczadach pod koniec XIX wieku. Ze względu na fakt, iż system transportowy ogólnie wówczas znany składał się głównie z żeglugi śródlądowej, konnego transportu drogowego i kolei, w Bieszczadach ten ostatni sposób transportu coraz to bardziej zyskiwał na znaczeniu. W 1994 roku kolej wyłączono z eksploatacji ze względu na jej nieopłacalność - wówczas przewoziła drewno.

Dziś dzięki Fundacji Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej kursy na dwóch trasach zostały przywrócone i funkcjonują już jedynie w celach turystycznych. Kursować możemy pomiędzy Majdanem, a Balnicą - 9km oraz Majdanem, a Przysłupem - 11 km. W zimie druga trasa jest wyłączona z kursów.

Przejazd wąskotorową kolejką w Bieszczadach, to dla przyjezdnych spora atrakcja. W sezonie turystycznym w bieszczadzkim Majdanie ustawiają się całkiem spore kolejki do wagoników. Bilety dostępne są na miejscu jak i przez Internet. Dzieci do lat 3 korzystają za darmo.

Pokazowa zagroda żubrów w drodze do Mucznego

Do Mucznego warto przyjechać przynajmniej z 3 powodów. Pierwszy i najważniejszy z nich to przepiękny szlak na Bukowe Berdo, który prowadzi właśnie z Mucznego. Kolejny powód to Leśniczówka Brenzberg - miejsce pamięci po dramatycznych wydarzeniach z 1944 roku i wieża na Jeleniowatym stojąca obok oraz zagroda żubrów. A więc wybierając się w tamte rejony warto odwiedzić wszystkie punkty. Pokazowa zagroda żubrów znajduje się przy drodze na kierunku Muczne - Stuposiany. Jako projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej jest kontynuacją hodowli żubrów, która w Bieszczadach ma swoje początki już w 1963 roku.

Zagroda umożliwia podziwianie tych ogromnych zwierząt w ich naturalnym środowisku na powierzchni około 7 hektarów. Znajdują się tu widokowe tarasy skąd będziecie obserwować żubry. Celem tego miejsca jest edukacja przyrodnicza oraz uatrakcyjnienie turystyczne regionu.

Żubry w Bieszczadach możecie oglądać bezpłatnie każdego dnia od 9:00 do 19:00.

Największa zapora wodna w Polsce

Zapora wodna w Solinie, to atrakcja, z którą Solina kojarzona jest już od dekad. Ta największa w Polsce hydrotechniczna budowla przyciąga turystów, którzy zarówno z zewnątrz jak i z wewnątrz mają możliwość zwiedzania. Jej wysokość sięga 82 metrów i rozciąga się na 664 metry długości. Jej budowa trwała 9 lat i była jedną z największych przedsięwzięć Polski XX wieku.

Jezioro Solińskie - "bieszczadzkie morze"

Jezioro Solińskie to atrakcja, której nikomu przedstawiać nie trzeba. Na równi z zaporą wpisało się na stałe jako element bieszczadzkiego krajobrazu, który nieoderwanie kojarzy nam się z tym regionem. Atrakcji wokół Jeziora Solińskiego jest naprawdę sporo.

Zobacz: Jezioro Solińskie i zapora w Solinie - sprawdzamy co robić nad bieszczadzkim morzem.

Kolejka gondolowa w Solinie z widokiem na Bieszczady

Kolejka gondolowa w Solinie to aktualnie główna atrakcja turystyczna regionu bieszczadzkiego. Oddana do użytku w 2022 roku stanowi aktualnie główny powód wizyty w Solinie dla większości turystów, którzy z zachwytem dzielą się licznie przeżyciami z przejazdu w mediach społecznościowych. Trudno się im dziwić jest to jedna z najpiękniejszych bieszczadzkich atrakcji, dzięki której Solina zdobyła jeszcze większy prestiż.

Wieża widokowa na Jeleniowatym - czyli rzut okiem na ukraińską stronę Bieszczadów

Ścieżka do tej bieszczadzkiej atrakcji prowadzi przez las i ma swój początek obok Centrum Promocji Leśnictwa w Mucznem (duży drewniany budynek). Wieża zbudowana została w 2020 roku na wzgórzu Jeleniowatym i jest największą obecnie tego typu wieżą w polskich Bieszczadach. Z wieży dostępne są widoki zarówno na polskie szczyty Bieszczad jak i ukraińskie pasma gór. Tradycyjnie najpiękniejsze panoramy zastaniemy tu jesienią. 

Zobacz więcej: Wieża widokowa na Jeleniowatym.

Sine Wiry - istnie bieszczadzki rezerwat

Rezerwat Sine Wiry położony jest na południe od zalewu solińskiego. Jedno z wejść na teren rezerwatu znajduje się w Polankach niedaleko parkingu. Trasa ścieżki z Polanek to około 2,5 km. Główną atrakcją rezerwatu jest przełom rzeki Wetliny, która na jego terenie przyjmuje widowiskowe postaci, a wody Wetliny malowniczo opływają liczne kaskady i progi skalne.

Bukowe Berdo jesienią - piękno gór w czystej postaci

Bukowe Berdo, to szczyt polskich Bieszczadów, który zdecydowanie warto odwiedzić jesienią. Przy odrobinie promyków słońca z pewnością nikogo nie rozczaruje. O tej porze roku, jest to jeden z najpiękniejszych szlaków turystycznych w Bieszczadach. Łatwa i dostępna trasa na jego szczyt oraz zapierające dech w piersiach widoki sprawiły że szlak ten znalazł się w naszym rankingu topowych atrakcji w Bieszczadach.

Jeziorka Duszatyńskie

Kolorowe jeziorka w Duszatynie, to jedno z wielu miejsc do którego powracał Jan Paweł II. W swoich bieszczadzkich wypadach był tu aż 4 razy i trzeba przyznać, że miał ku temu uzasadnione powody. Czerwony szlak z Duszatyna ukazuje prawdziwy majestat bieszczadzkich lasów i górskich potoków, a ostatni przystanek na szlaku w postaci kolorowych jeziorek zasługuje na uznanie. Tym bardziej, że autorem tego dzieła jest sama matka natura, która nieco ponad 100 lat temu dała początek Duszatyńskim Jeziorkom. Niesamowita historia powstania Jeziorek Duszatyńskich została przez nas już wcześniej opisana.

Zobacz: Jeziorka Duszatyńskie w Rezerwacie Zwiezło

Jeziorko Bobrowe i platforma widokowa

Jeziorko Bobrowe, to kolejne malownicze jeziorko na jednym ze stoków Chryszczatej. Umiejscowione w okolicach dawnych wsi Huczwice i Sukowate jest kolejną już w tych okolicach naturalną atrakcją, przy której w 2014 roku zbudowano platformę widokową umożliwiającą obserwacje bogatą florę i faunę. teren Jeziorka Bobrowego to obszar zasiedlenia bobrów.

Krzemieniec Trójstyk granic

Do granic Polski możemy łatwo dotrzeć szlakiem na Małą i Wielką Rawkę, który następnie prowadzi na Krzemieniec i dalej do Trójstyku granic. Tak więc Idąc na Trójstyk jednocześnie odwiedzamy trzy bieszczadzkie szczyty. W tym rejonie Bieszczadów Polska swoją granicę dzieli z Ukrainą i Słowacją. Punkt ten oznaczony jest granitowym obeliskiem, na którym widnieją flagi wszystkich trzech państw. W miejscu tym znajduje się również Międzynarodowy Rezerwat Biosfery - Karpaty Wschodnie.

Punkt Widokowy w Parku Gwiezdnego Nieba

Bieszczady, to również idealne miejsce do obserwowania karpackiego nieba. Ze względu na niskie zanieczyszczenie sztucznym światłem można stąd zobaczyć obiekty na niebie, które będą niewidoczne w innych miejscach Polski. W Lutowiskach i Tarnawie Niżnej znajdują się dedykowane punkty widokowe gdzie - w otoczeniu niemalże czerni doskonałej - obserwować możemy 7000 ciał niebieskich czy fotografować drogę mleczną.

Bieszczadzkie torfowiska

W Bieszczadach znajduje się kilkanaście dużych torfowisk z czego jedynie kilka jest zagospodarowanych turystycznie i udostępnionych do odwiedzania. Torfowiska, do których możecie wejść mieszczą się w Tarnawie Niżnej, Tarnawie Wyżnej i Wołosatym.

Najpopularniejsze z torfowisk znajduje się w Tarnawie Wyżnej (na wschód od Ustrzyk Górnych). Znajdziemy tu drewniane ścieżki i mostki prowadzące po bogatym ekosystemie tej części regionu. Wycieczka w to miejsce z pewnością zadowoli wszystkich nieco bardziej interesujących się przyrodą. Dla pozostałych pozostają jeszcze ładne widoki na Halicz, Kopę Bukowską, Bukowe Berdo i Krzemień.

Więcej informacji o działaniach prowadzonych w obrębie bieszczadzkich torfowisk znajdziecie na stronie Bieszczadzkiego Parku Narodowego, bdpn.pl.

Muzeum Historii Bieszczad w Czarnej Górnej

Celem muzeum w Czarnej Górnej jest ochrona i gromadzenie przedmiotów związanych z Bieszczadami, które dziś maja wartość historyczną i edukacyjną. Podczas wycieczki do muzeum w Czarnej można obejrzeć m.in. pond 2000 eksponatów z XIX i XX wieku, a nawet z dawniejszych okresów. Znajdziemy tu podzielone tematycznie przedmioty codziennego użytku, narzędzia rolnicze i kowalskie, pamiątki wojenne z czasów I i II wojny światowej, zbiory dokumentów i wiele wiele więcej.

Bieszczadzkie drezyny rowerowe w Uhercach Mineralnych

Drezyny rowerowe w Uhercach Mineralnych, to kolejna turystyczna atrakcja Bieszczadów. Należą one do największych tego typu drezyn w Europie. Jazda drezyną przypomina jazdę rowerem - pojazdy te napędzane są siłą mięśni. Pojedyncza drezyna składa się z dwuosobowej ławeczki, mechanizmu korbowego i kosza na bagaże. Dojeżdżając na miejsce należy wspólnie podnieść i obrócić drezynę, aby powrócić w drugą stronę.

Ze stacji w Uhercach mamy do wyboru cztery różne trasy, które ułożone są w taki sposób, aby mijać po drodze możliwie jak najwięcej ciekawych miejsc. Np. tunel kolejowy Kostrzyń czy Umocnienia Linii Mołotowa.

Jaskinia Jahybta - ukryta atrakcja w Bieszczadach

Rosolin to nieistniejąca już bieszczadzka wieś. Znajduje się na południe od Ustrzyk Dolnych i na wschód od Baligrodu. Ulokowana nad potokiem Czarny dziś już tylko odwiedzana ze względu na jedną, nietypową atrakcję - jaskinię. Ulokowana w dość przystępnym miejscu będzie na pewno ciekawym urozmaiceniem wycieczki.

Wodospad Ostrowskich - największy wodospad w Bieszczadach

Wodospad Ostrowskich w Wetlinie znajdujący się na potoku Słowiański. To jedyny wodospad w Bieszczadach o pionowym spadku wody, którego wysokość osiąga 5 metrów. Dojazd do niego jest bardzo prosty, a ścieżka z parkingu krótka i przyjemna. Będąc w pobliżu z pewnością warto tu zajrzeć.

Dolina Sanu i widowiskowe meandry rzeki San

W Parku Krajobrazowym Doliny Sanu znajduje się 7 rezerwatów przyrody, obejmujących aż 5 torfowisk. Niskie zaludnienie tego obszaru sprawia, że jest to bogata pod względem roślin i zwierząt ostoja dla wielu rzadkich gatunków będących często pod ochroną. Celem tego Parku Krajobrazowego jest ochrona przepięknej Polskiej rzeki - San.

Obszar parku rozciąga się od źródeł Sanu w południowej części Bieszczad, aż do Jeziora Solińskiego. W wieku miejscach przy rzece San rozciągają się niesamowite widoki na krajobraz jej doliny, zakola i meandry. Doceniają to często fotografowie, którzy o świcie zajmują swoje stanowiska, aby utrwalać piękno budzącej się nad Sanem przyrody.

Szlak Architektury Drewnianej i Bieszczadzkie Cerkwie

Szlak Architektury Drewnianej, na obszarach Podkarpacia, to 1202 km trasy podzielonej na 9 krótkich odcinków, na których znajdziecie zabytki wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNSECO, głównie drewniane cerkwie, zabytkowe kościoły, a także elementy zabudowy wiejskiej, obiekty techniki zabytkowej i dworki.

Celem Szlaku Architektury Drewnianej jest ochrona unikatowego dziedzictwa kulturowego pogranicza Polski i Ukrainy oraz popularyzacja miejsc wszystkich obiektów znajdujących się na szlaku. Między innymi są to cerkiew grekokatolicka w Czerteżu czy zespół cerkiewny w Dobrej.

Na jednym ze szlaków Architektury Drewnianej mieści się Szlak Ikon Doliny Sanu dający możliwość zobaczenia unikatowych ikon - malowanych na drewnie obrazów sakralnych z XV i XVI wieku. Szlak Ikon Doliny Sanu ma 70 km, zaczyna się w Sanoku i kończy w Uluczu, przy najstarszej drewnianej cerkwi w Polsce.

Trasy rowerowe w Bieszczadach

Często okazuje się, że dłuższe odcinki tras w drodze do poszczególnych miejsc i atrakcji są również świetnymi ścieżkami rowerowymi. Ponadto oszczędzamy mnóstwo czasu na poruszanie się tam gdzie pozostała część turystów maszeruje pieszo. Oczywiście nie zdobędziemy rowerem najwyższego szczytu Bieszczad, z trudem też byłoby przyjechać na dwóch kołkach pod Jeziorka Duszatyńskie. Jednak stosunkowo płaskie tereny jesteśmy w stanie pokonywać również rowerem.

Jednak jest w Bieszczadach sporo miejsc, do których z łatwością dotrzemy rowerem. Oto kilka bieszczadzkich tras rowerowych:

• Transgraniczna Trasa Rowerowa z Komańczy do Medzilaborzec na Słowacji (ok. 20 km)
• Z Leska na Słowacje Doliną Solinki i Sanu (Lesko - Uherce Mineralne - Myczkowce - Solina - Polańczyk - Bukowiec - Polanki - Dołżyca - Majdan - Liszna - Przełęcz nad Roztokami - Słowacja) - ok. 60 km
• Chodak - przez Lutowiska (w stronę Ustrzyk Górnych) - Smolnik - Chmiel - do Rezerwatu Hulskie - (ok. 46 km)
• Krótsze trasy: Lesko - Tarnawa Górna (7,6 km), Smolnik k. Mikowa - Rzepedź - (13 km), Wola Michowa - Baligród - (19 km), Smolnik - Dwernik - Sękowiec - Rajskie - (33 km), Komańcza - Prełuki - Duszatyn - (7 km)

Bieszczadzkie Szlaki Papieskie

Wycieczki górskie, spływy kajakowe i biwakowanie z młodzieżą, to sposoby aktywnego wypoczynku, jakie papież Jan Paweł II bardzo lubił. W Polsce jest wiele oznaczonych miejsc, którymi podążał. Powstają wciąż nowe oznaczenia tras, które przemierzał.

Popularne bieszczadzkie szlaki wiodą często przez tereny, przez które przechadzał się niegdyś ksiądz Karol Wojtyła, a później papież Jan Paweł II. Warto znać chociaż kilka z nich, aby idąc np. w drodze na Tarnicę pamiętać, że kiedyś szedł tam również ksiądz Karol Wojtyła.

„Uwrażliwienie na przyrodę i szacunek dla niej mogą sprzyjać rodzeniu się poczucia solidarności z ludźmi, których środowisko naturalne jest nieustannie zagrożone z powodu wyzysku, nędzy, głodu lub braku oświaty i opieki zdrowotnej. Jest obowiązkiem wszystkich, a w szczególności osób pracujących w sektorze turystyki, staranie się o to, aby te cele stały się rzeczywistością.” - Jan Paweł II

Tarnica - Najwyższy szczyt w polskich Bieszczadach

Najwyższy bieszczadzki szczyt po polskiej stronie to Tarnica (1346 m n.p.m.). Jej obecność na ziemiach Polski zawdzięczamy profesorowi Stanisławowi Leszczyckiemu, podobnie zresztą Halicz i Rozsypaniec.

Profesor Leszczycki był wybitnym geografem, który dzięki ogromnej wiedzy i determinacji w 1945 roku "zatrzymał" najpiękniejsze szczyty w Bieszczadach dla Polski.

Na Tarnicę można dojść na wiele sposobów, najkrótszy szlak, to szlak niebieski i prowadzi z Wołosatego. Jednak jeżeli chcemy przejść najciekawszymi szlakami, warto zdecydować się na czerwony szlak z Ustrzyk Górnych lub (również czerwony) z Wołosatego.

Na Tarnicy znajduje się wielki metalowy krzyż i jest to już trzeci z kolei krzyż w tym miejscu. Więcej na temat samego krzyża, dostępnych szlaków i porad przydatnych podczas planowania wycieczki pisaliśmy w obszernym artykule: Tarnica - Najwyższy szczyt Bieszczadów.

Muzeum Wypału Węgla Drzewnego

Choć wypalanie węgla drzewnego posiada długą tradycję, to widok dymiących retort jest rzadko spotykany, a zawód węglarza już praktycznie nie istnieje. Jednak w związku z dużymi zasobami drzewa bukowego, które przez wiele lat służyło do produkcji węgla drzewnego, stworzone zostało muzeum obrazujące ten proces.